اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

قانون مندسازی نهادهای دولتی، می تواند اعتبار آنها را افزایش دهد و تداوم دموکراسی و حکومت دموکراتیک در کشور را در پی داشته باشد.

 

دیروز فهرست نهایی اعضای کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی از سوی ریاست جمهوری اعلان شد و آنها سوگند وفاداری کاری یاد نمودند. رئیس جمهور طی یک فرمان تقنینی ۷ تن را از میان ۲۱ کاندیدای پیشنهاد شده توسط کمیته گزینش به عنوان اعضای کمیسیون مستقل انتخابات و ۵ تن را از میان ۱۵ تن کاندیدای پیشنهاد شده توسط کمیته گزینش، به عنوان اعضای کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی، برگزیده است. در فرمان تقنینی رئیس جمهور آمده است که اعضای انتخاب شده ی هردو کمیسیون باید در اولین جلسه ی خود، رئیس، معاون و منشی کمیسیون را انتخاب کنند و کار شان را طبق قانون اساسی کشور آغاز نمایند.

رئیس جمهور در مراسم تحلیف اعضای این کمیسیون ها گفت که این اعضا بر اساس تخصص، تجربه، بی طرفی، سهم جغرافیایی و سهم قومی انتخاب شده است. اعضای هردو کمیسیون انتخاباتی پس از پشت سر گذراندن یک آزمون در حضور رئیس جمهور، رئیس اجرائیه، معاون رئیس جمهور و نماینده نهادهای قضایی کشور، برگزیده شده است.

اصلاحات در نظام انتخاباتی کشور یکی از بخش های اساسی توافق نامه تشکیل حکومت وحدت ملی بود و بعد از پشت سر گذاشتن چالش های فراوان  و توشیح شدن قانون انتخابات توسط رئیس جمهور، سر انجام فهرست نهایی اعضای کمیسیون های انتخاباتی اعلان شد. مسئولین کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی، بعد از ادعای تقلب گسترده در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۴ و بی نتیجه ماندن و بحرانی شدن انتخابات، به ضعف و سوء مدیریت متهم شدند و یکی از وعده های اصلی رهبران حکومت وحدت ملی در راستای آوردن اصلاحات در نظام انتخاباتی، تغییر کمیشنران این کمیسیون ها بود.

بحرانی شدن انتخابات سال ۱۳۹۳اعتماد و باور مردم نسبت به کمیسیون های انتخاباتی را از بین برد. بسیاری ها مسئولین این کمیسیون ها را متهم به دست داشتن در تقلب های گسترده می دانستند، اما رئیس جمهور در مراسم تحلیف کمیشنران جدید گفت که میخواهد انتخابات آینده به شفاف ترین نوع آن برگزار شود تا مردم دوباره به کمیسیون های انتخاباتی باور و اعتماد کنند. رئیس جمهور همچنان به کمیشنران جدید گفت که اجازه ندهند هیچ نهاد دولتی و یا غیر دولتی در امور کاری شان مداخله کنند.

انتخاب اعضای کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون مستقل شکایات انتخاباتی یک گام مهم و رو به جلو در راستای عملی سازی وعده های رهبران حکومت وحدت ملی است. با انتخاب شدن کمیشنران و تحلیف آنها، انتظار می رود که به زودی تقویم انتخاباتی اعلان گردد و کار روی برگزاری انتخابات پارلمانی کشور آغاز گردد. هرچند که رئیس جمهور در سخنرانی دیروز خود به این موضوع اشاره کرد و گفت که کار روی برگزاری انتخابات پارلمانی و شورای ولسوالی ها شروع  شده و از کمیشنران خواست تا تقویم انتخاباتی را آماده کنند.

برگزاری انتخابات یکی از راههای مهم قانونمند سازی  نظام سیاسی کشور است. در حال حاضر حکومت افغانستان بر اساس یک توافق نامه ی سیاسی کار می کند و پارلمان کشور نیز بر اساس فرمان رئیس جمهور کارش را ادامه می دهد. برگزاری انتخابات شورای ولسوالی ها و پارلمانی  و قانونمند شدن این نهاد قانون گزار راه را برای تعدیل بعضی از مواد قانون اساسی فراهم می سازد و زمینه برای به سرانجام رسیدن مواد توافق نامه سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی، مهیا می شود. قانون مندسازی نهادهای دولتی، می تواند اعتبار آنها را افزایش دهد و تداوم دموکراسی و حکومت دموکراتیک در کشور را در پی داشته باشد.

از سوی دیگر با توجه به تنش های سیاسی موجود و وضعیت شکننده ی کشور، تلاش برای برگزاری انتخابات شفاف و فراهم شدن راههای قانونی رسیدن به قدرت و راه یافتن در چوکات نظام، تنش های سیاسی را نیز کاهش خواهد و از گسترش آنها جلوگیری خواهد کرد. گسترش تنش های سیاسی یکی از جدی ترین چالش های حکومت وحدت ملی است، برگزاری انتخابات و عملی سازی مواد توافق نامه ی سیاسی، می تواند این چالش ها را حل کند.

انتخاب کمیشنران کمیسیون های انتخاباتی اکنون این امیدواری را خلق کرده است که روند قانونی امور در کشور تداوم یابد و انتخابات پارلمانی برگزار گردد، اما هنوز کارهای اساسی تر برای برگزاری انتخابات شفاف و عادلانه باقی مانده است که مقامات سیاسی کشور از آن حرفی نمی زنند.

اصلاح قانون انتخابات و انتخاب کمیشنران کمیسیون های انتخاباتی، گامهای ابتدایی برای آوردن شفافیت در انتخابات های بعدی است، اما سیستم انتخاباتی کشور هنوز مشخص نیست که چگونه خواهد بود و کمیسیون ها با کمیشنران جدید بر اساس کدام سیستم و مکانیسم ها، انتخابات پارلمانی را برگزار خواهند کرد تا شفافیت انتخابات تضمین شود.

یکی از مشکلات و چالش های اساسی انتخابات های قبلی، فسادزا بودن سیستم انتخاباتی کشور بود. در انتخابات های گذشته شهروندان کشور برای رای دادن از کارت های انتخاباتی استفاده می کردند، اما این کارت ها به فراوانی توزیع شده بود و بسیاری از شهروندان بیش از یک کارت رای دهی داشتند و از آن استفاده کردند. سیستم انتخابات و توزیع چند باره ی کارت های رای دهی، زمینه را برای تقلب و از بین بردن شفافیت انتخابات، فراهم کرده بود.

یکی از راههای تضمین شفافیت انتخابات و جلوگیری از تقلب و تخلف انتخاباتی، الکترونیکی سازی سیستم انتخاباتی کشور است. اما حکومت هنوز در این راستا کاری نکرده است و از شیوه های اجرایی برگزاری انتخابات حرفی نزده است. آیا حکومت فرصت و امکانات الکترونیک سازی سیستم انتخاباتی کشور را دارد؟

الکترونیک سازی سیستم انتخاباتی کشور، نیازمند توزیع شناسنامه های الکترونیکی است، اما کار توزیع این شناسنامه ها مدت ها است متوقف شده است و رهبران حکومت وحدت ملی از آن حرفی نمی زنند. آیا می شود بدون تغییر در سیستم انتخاباتی کشور و تنها با تغییر چند ماده از قانون و تغییر چهره ها در راس کمیسیون ها، به شفافیت در انتخابات دست یافت و امیدوار بود که انتخاباتی بدور از تخلف و تقلب داشته باشیم؟

مسئله ی دیگر مشخص نبود نفوس کشور و واجدین شرایط رای دهی است. در انتخابات های گذشته آمار دقیق در این رابطه وجود نداشته است و همواره از حدس و تخمین کار گرفته شده است. همین مسئله هم باعث شده است که زمینه برای تقلب فراهم باشد و میزان تقلب نیز بالا برود. آیا بدون شمار دقیق نفوس کشور و مشخص نشدن واجدین شرایط رای دهی، می شود با اطمینان از تضمین شفافیت انتخابات حرف زد؟

یکی دیگر از شرایط اساسی تضمین شفافیت انتخابات، غیر سیاسی بودن نهادهای انتخاباتی است، در سالهای گذشته و در انتخاباتهای گذشته مسئولین این نهادها نتوانسته اند عملکرد غیر سیاسی داشته باشند. مسلکی و فنی بودن نهادهای انتخاباتی هم می تواند اعتبار آنها را افزایش دهد و هم می تواند در راستای تضمین شفافیت انتخابات موثر باشد. انتظار می رود کمیشنران جدید با مسئولیت شان برخورد فنی و مسلکی نمایند و نه سیاسی.

همچنان که رئیس جمهور گفته است انتخابات تنها راه بسوی آینده ی بهتر است، بدون برگزاری انتخابات تمام دست آوردهای یک و نیم دهه تجربه دموکراسی، با تهدید مواجه خواهد بود و آینده ی کشور نیز به مسیر نامعلوم حرکت خواهد کرد، اما برای اینکه از بوجود آمدن یک بحران انتخاباتی دیگر جلوگیری بعمل آید، باید گامهای اساسی و بنیادی در راستای شفاف سازی نظام انتخاباتی کشور برداشته شود.

رهبران حکومت وحدت ملی باید کار شان را در راستای شفاف سازی نظام انتخاباتی کشور ادامه دهند و تنها به اصلاح قانون انتخابات و گزینش کمیشنران کمیسیون های انتخاباتی اکتفا نکنند. برای آودن شفافیت در انتخابات های آینده، هنوز چالش های زیادی باقیمانده است که باید روی آنها کار صورت گیرد.