اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

حکومت از توانایی و ظرفیت لازم برای مقابله با حوادث طبیعی برخوردار نیست و نتوانسته در برابر حوادث طبیعی عکس العمل مناسب از خود نشان دهد.

 

دو روز قبل ولایت های شمالی کشور با طوفان شدید و بی سابقه رو برو گردید. این طوفان که با وزش باد شدید همراه بود ولایت های تخار، بلخ، قندوز، جوزجان، فاریاب، سرپل و بغلان را در بر می گرفت. وزش شدید باد همراه با گرد و غبار، روز روشن این ولایت ها را تاریک ساخته بود. برق بسیاری از این ولایت ها قطع گردیده بود و دوکان ها و بازار نیز تعطیل بود. گفته می شود منشا این طوفان دشت های اطراف شهر میمنه ولایت فاریاب بوده است.

ولایت های شمالی کشور در حالی با این طوفان روبرو شدند که هیچ اطلاعی از وقوع چنین رویدادی نداشتند. هیچ نهادی دولتی به مردم از وقوع چنین طوفان شدید، اطلاع رسانی نکرده بود و حتی یک چنین رویداد طبیعی را پیش بینی نکرده بود. نگرانی ها از رسیدن این طوفان به کابل پایتخت وجود داشت، اما خوشبختانه این طوفان متوقف شد و به شهر کابل و اطراف آن نرسید.

وقوع این طوفان در ولایت های شمالی کشور، یکبار دیگر ما را یاد حوادث طبیعی می اندازد که در سالهای گذشته در ولایت های بدخشان و پنجشیر اتفاق افتاد و جان صدها تن از هموطنان ما را گرفت. اما دیده می شود که هنوز نهادهای مربوطه دولتی در زمینه ی پیش بینی و اطلاع رسانی حوادث طبیعی، با ضعف و ناکارآمدی روبرو هستند و نمی توانند اتفاقات طبیعی را پیش بینی کنند و برای مردم افغانستان اطلاع رسانی لازم را انجام دهند. بعد وقوع حوادث طبیعی زیانبار در سال ۱۳۹۳، هنوز چالش های اساسی برای مقابله با حوادث طبیعی باقی است و پیش بینی، آگاهی دهی، سرعت عمل و کمک به موقع وجود ندارد.

افغانستان یک کشور محاط به خشکه است  احتمال بروز حوادث طبیعی همانند زلزله، رانش زمین، برف کوچ، طوفان، سیل و برف باری های شدید در زمستان های سرد و طاقت فرسا و خشکسالی، در آن بسیار بالا است. بنا به بعضی آمارهای تقریبی، از سال ۱۹۷۰ تا سال ۲۰۱۲ میلادی، تقریبا ۹ الی ۲۰ هزار نفر در کشور به اثر زلزله کشته شده اند و جاری شدن سیل نیز ۳۹۶ الی ۵۹۷ دلار به افغانستان خسارت مالی رسانیده است. خشکسالی نیز در بین سالهای مذکور، به ۶ الی ۹ میلیون نفر آسیب های جانی و اقتصادی رسانده است. افغانستان دوازدهمین کشور زلزله ‌خیز جهان است. بیست و دومین کشور جهان از نظر خشکسالی است و بیست و چهارمین کشور سیل خیز جهان است. از نظر رانش زمین نیز افغانستان در جهان سی ام است و هشتاد و دومین کشور طوفان خیز جهان است.

با وجود اینکه افغانستان یکی از کشورهای است که احتمال وقوع انواع حوادث طبیعی در آن زیاد است، اما دولت و مردم افغانستان هیچ گونه آمادگی برای مقابله با حوادث طبیعی ندارند و بیشتر اوقات از وقوع حوادث طبیعی غافلگیر می شود و به همین خاطر نیز میزان قربانیان اینگونه حوادث افزایش می یابد.

اولین اداره مبارزه با حوادث طبیعی در سال ۱۳۵۲ در زمان ریاست جمهوری محمد داوود خان ایجاد شده است. این اداره بعد از آن بوجود آمد که خشکسالی حاد ولایت های شمال کشور را در بر گرفت. در طول ۱۵ سال اخیر این اداره تحت نام « اداره ملی مبارزه با حوادث» در چارچوب حکومت افغانستان فعال بوده است. اما از توانایی و ظرفیت لازم برای مقابله با حوادث طبیعی برخوردار نبوده است و نتوانسته در برابر حوادث طبیعی عکس العمل مناسب از خود نشان دهد.

در طول یک و نیم دهه گذشته تمام فعالیت های اداره ملی مبارزه با حوادث به فعالیت های بعد از وقوع حوادث طبیعی خلاصه می شود. آنها همواره بعد از اتفاق افتادن یک حادثه طبیعی، تلاش کرده اند که برای ثبت این رویداد و کمک رسانی به محل حادثه بروند، اما هیچگاه قبل از وقوع حوادث طبیعی به مردم افغانستان اطلاع رسانی نکرده اند.

طوفان روز پنجشنبه در ولایت های شمالی کشور نشان داد که اداره ملی مبارزه با حوادث طبیعی افغانستان توانایی پیش بینی رویدادهای طبیعی را ندارد و یا اینکه امکانات چنین کاری در اختیار این اداره قرار نگرفته است. عدم پیش بینی حوادث طبیعی باعث می شود که اطلاع رسانی و آگاهی درباره آنها وجود نداشته باشد و بسیاری از مردم در هنگام وقوع یک حادثه طبیعی غافگیر شوند. چنانچه برخی از گزارش از ولایت بغلان می رساند که شماری از دانش آموزان در مکتب بعد از وقوع طوفان گیر مانده بوده اند.

عدم اطلاع رسانی یکی از چالش های اساسی مبارزه با حوادث طبیعی در افغانستان است. اطلاع رسانی به موقع یکی از شرط های اساسی موفقیت در راستای مبارزه با حوادث طبیعی است. در افغانستان علاوه بر اینکه دانش آموزان و دانشجویان در مکتب و دانشگاه هیچ گونه آموزشی راجع به مقابله با حوادث طبیعی نمی بینند، آگاهی دهی عمومی نیز در این زمینه وجود ندارد و به مردم گفته نمی شود که هنگام وقوع یک حادثه طبیعی چه کار بکنند و چطور می توانند به همدیگر کمک بکنند تا از افزایش تلفات و خسارات جلوگیری شود.

در بسیاری از کشورهای که با حادثه های طبیعی مواجه هستند، سیستم هشدار قبلی راجع به اینگونه حوادث وجود دارد. اما در افغانستان متاسفانه چنین سیستمی وجود ندارد و شهروندان افغانستان پیشاپیش هیچگونه اطلاعاتی راجع به احتمال وقوع یک حادثه طبیعی دریافت نمی کنند. در طوفان روزهای گذشته دیده شد که بعد از قوع طوفان شهروندان عادی تلاش کردند که از طریق شبکه های مجازی اطلاع رسانی بکنند، اما نهادهای دولتی هیچگونه اطلاع رسانی را حتی بعد از وقوع این طوفان انجام ندادند.

علاوه بر اینکه هیچ گونه اطلاع رسانی راجع به حوادث طبیعی در افغانستان وجود ندارد و سیستم هشدار قبلی راجع به حواث نیز فعال نیست، بعد از وقوع رویدادهای طبیعی، کمک رسانی نیز به موقع و زودهنگام، صورت نمی گیرد. در حادثه های سالهای گذشته دیده شده است که گاهی ها چند روز بعد از وقوع حوادث حکومت اقدام به کمک رسانی کرده است. عدم کمک رسانی به موقع، نشانگر عدم آمادگی قبلی حکومت افغانستان برای مبارزه با حوادث طبیعی است و باعث افزایش تلفات و خسارات ناشی از چنین حوادث می شود.

اکنون فصل زمستان نزدیک است، یکبار دیگر امکان دارد حوادث طبیعی همانند رانش زمین و برفکوچ های سنگین اتفاق بیفتد. همچنان امکان دارد بسیاری از راههای مواصلاتی ولایت های کشور بر اثر برف باری شدید مسدود شود و مردم با کمبود مواد خوراکه و نیازمندی های اولیه مواجه شوند، اما حکومت هنوز از هیچگونه برنامه ی برای مقابله با چنین رویدادهای طبیعی، خبر نداده است.

با آنکه حکومت افغانستان به حوادث و رویدادهای طبیعی توجه جدی نمی کند، اما می شود گفت که بعد از رویدادهای امنیتی، حوادث طبیعی بیشترین قربانی را از مردم افغانستان گرفته است و بیشترین زیان های مالی را به آنها در سالهای گذشته رسانده است. متاسفانه هیچگونه آمار دقیقی از قربانیان و خسارات ناشی از حوادث طبیعی در کشور وجود ندارد، اما اینگونه اتفاقات همواره با تلفات جانی و مالی همراه بوده است.

ضعف مدیریتی در مقابله با رویدادهای طبیعی در سالهای گذشته هویدا بوده است، بسیاری از کارمندان اداره ی ملی مبارزه با حوادث همانند سایر بخش ها، دارای تخصص در این زمینه نیستند و این باعث می شود که آنها از دانش کافی در زمینه مقابله با چنین رویدادهای برخوردار نباشند و نتوانند بصورت موثر و به موقع اقدامات لازم را انجام دهند.

حکومت افغانستان برای مبارزه موثر با حوادث طبیعی، نیازمند است تا اداره ملی مبارزه با حوادث را تخصصی بسازد و تجهیزات و امکانات لازم برای پیش بینی حوادث طبیعی را در اختیار این اداره قرار دهد، همچنان لازم است برنامه های برای افزایش آگاهی مردم برای مقابله با چنین حوادثی از سوی حکومت روی دست گرفته و از طریق رسانه های همگانی در اختیار مردم قرار داده شود.