اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

۲۸ اسد مصادف است با نود و چهارمین سالروز استقلال استرداد افغانستان است.

گفته می شود که در این روز مردم به رهبری شاه امان الله استقلال کشور را از انگلیس به دست آوردند.

پس از اعلام آزادی، شاه امان الله خان طی یک سخنرانی به مردم بر توسعه و گسترش آموزش و پرورش تاکید کرده است.

 

در این میان برخی از تاریخ نگاران این استقلال را جعلی خوانده اند.

 

دکتور لعل زاد می نویسد: افغانستان امروزی برخلاف ادعاهای بلندبالای تاریخ سازان سرکاری و درباری که برای آن تاریخ پنجهزارساله میسازند، کشوری جدیدی است در نقشۀ جهان کهمرزهای آن (عمدتا) در زمان امیر عبدالرحمن (۱۸۸۰ – ۱۹۰۱ م) توسط انگلیس و روس (بحیث یک منطقۀ حایل) تعیین گردیده و استقلال آن در زمان امیر امان الله (۱۹۱۹ – ۱۹۲۹ م) حاصل گردیده است.

پس از به قدرت رسیدن نازی ها در ۱۹۳۲ م، مسافرت هاشم خان (صدراعظم) به آلمان و ملاقات با هتلر، ایجاد انجمن تاریخ و آغاز تاریخسازی جعلی و اسطوره سازی دروغین برای یک قوم که در مقالات قبلی مورد بحث قرار گرفته اند (۱)، حتی در مورد روز و تاریخ گویا استرداد استقلال افغانستان از انگلیس نیز جعلیاتی صورت گرفته که انسان را به حیرت می اندازد:

خط غلط، املا غلط، انشا غلط

چون به معنی بنگری، جمله سر تا پا غلط

 

در زمان امان الله، ۹ حوت ۱۲۹۷ ش را بحیث روز استقلال جشن میگرفتند. در زمان نادرشاه و اوایل ظاهرشاه، ۶ جوزا ۱۲۹۸ ش بحیث روز استقلال شناخته می شد (روزیکه گویا نادرخان تل را تسخیر نموده است). اما از اواخر سال های ظاهرشاه تا اکنون، ۲۸ اسد ۱۲۹۸ ش بحیث روز استقلال افغانستان تجلیل میگردد. باین ارتباط جناب عبدالحمید مبارز نیز طی مقالۀ از وزارت فرهنگ و اکادمی علوم افغانستان خواهان اعلام دقیق تاریخ استقلال کشور شده و ۲۴ فبروری ۱۹۱۹ را روز استقلال افغانستان دانسته است.

 

جهت اثبات و دانستن روز استقلال افغانستان شاید کافی باشد به دو اثر تاریخی و تا اندازۀ قابل اعتبار میرغلام محمد غبار (افغانستان درمسیرتاریخ) و میرمحمد صدیق فرهنگ (افغانستان در پنج قرن اخیر) مراجعه کرد تا درک نمود که تاریخ دقیق استقلال افغانستان از استعمار انگلیس کدام روز است (از بحث سیاسی در بارۀ مفهوم و ارزش استقلال واقعی و پیآمدهای آن و اینکه افغانستان کشور مستقلی هست یا نه، یا اینکه افغانستان فعلی بطرف ثبات میرود یا بطرف تجزیه، صرفنظر میشود). اگر بآنچه در این آثار آمده باور نماییم، کرونولوژی حوادث بترتیب زیر بوده است (۳ و ۴):

– امیر حبیب الله در شب ۲۱ فبروری ۱۹۱۹ کشته میشود …

 

– امیر امان الله در ۲۳ فبروری سلطنت خود را اعلام میدارد …

 

– امیر امان الله در ۲۴ فبروری در اجتماع مردم کابل و قشون پایتخت در میدان مرادخانی نطق مشهور تاریخی خویش را ایراد نموده، استقلال خارجی افغانستان و آزادی فردی در داخل کشور را اعلان میکند …

 

– امیر امان الله در ۲۸ فبروری (۹ حوت ۱۲۹۷ ش) توسط اعلامیه های مفصل چاپی مردم افغانستان را مخاطب قرارداده و میگوید … من عهد بستم که بایستی دولت افغانستان مانند سایر قدرتهای مستقل جهان، در داخل و خارج کشور آزاد و مستقل باشد …

 

– امیر امان الله در ۳ مارچ نامۀ به نایب السلطنه انگلیسی هند می فرستد که بایستی در معاهدۀ ۱۹۰۵ دولتین افغان و انگلیس تجدیدنظر بعمل آید … امیر طی این نامه از کشته شدن امیر حبیب الله، برتخت نشستن خود، استعفا و بیعت سردار نصرالله خبر داده و در ضمن معرفی نمودن افغانستان بعنوان یک دولت آزاد و مستقل، آمادگی اش را جهت انعقاد عهد نامۀ جدیدی اظهار میدارد …

 

– دولت شوروی توسط اعلامیۀ در ۲۷ مارچ ۱۹۱۹ بحیث نخستین دولت جهان، استقلال افغانستان را به رسمیت می شناسد …

 

– امیرامان الله در ۱۳ اپریل نطق با حرارتی در محضر عام ایراد نموده طی آن با اعلان استقلال کشور، مردم را به اصلاحات مبنی بر آزادی و مساوات و رفع ظلم و رشوت و سایر قبایح اداری مژده داد … نمایندۀ انگلیس درکابل که واقعه نگار نامیده میشد به حکومت خود اطلاع داد که امیر در بیانیۀ ۱۳ اپریل ۱۹۱۹ و اعلان استقلال بسوی او رو آورده تاکید کرد تا موضوع را به اطلاع حکومت خود برساند …

 

– بعد از یک سلسله مکاتبات بین حکومت افغانستان و حکومت انگلیسی هند، بالاخره یک هیات صلحیه به ریاست علی احمد خان وزیر داخله … در ۲۵ جولای وارد راولپندی گردیده با سر هملتن گرانت فارن سکرتری و رییس هیات انگلیسی داخل مذاکره میشود… در نتیجه در ۸ اگست ۱۹۱۹ معاهدۀ صلح دولتین در ۵ ماده به امضا میرسد … مطالب عمدۀ عهد نامه برقراری مجدد صلح بین دو کشور، منع تورید اسلحه به افغانستان، قطع امداد پولی هند به افغانستان و تصدیق مجدد خط دیورند از جانب افغانستان و تعیین خط سرحد در حصۀ تورخم به میل انگلیس میباشد …

 

– بعد از معاهدۀ صلح راولپندی دولت افغانستان با حکومت انگلیسی هند راجع به یک معاهدۀ کامل باساس حقوق مساوی (وشناخت استقلال) مکاتبات زیادی میکند … محمود طرزی در ۱۲ اپریل ۱۹۲۰ عازم منصوری هند میشود … پس از مذاکرات تقریبا ۴ ماهه بدون آنکه قراردادی امضا کرده باشد در اول اگست ۱۹۲۰ به کابل برمیگردد …

 

– در اکتوبر ۱۹۲۰ امیر امان الله توسط نامۀ خطاب به ویسرا پیشنهاد میکند تا هیاتی را جهت ادامۀ مذاکرات به کابل بفرستد … دولت انگلیس هیئت سیاسی به رهبری سرهنری دابس را به افغانستان اعزام نموده و راه مذاکره را باز میکند. این هیئت در ۹ جنوری به کابل میآید … مذاکرات تقریبا ۱۱ ماه در کابل طول میکشد … بالاخره بتاریخ ۲۲ نومبر ۱۹۲۱ معاهدۀ ۱۴ مادۀ کابل بین سرهنری دابس رئیس هیئت و محمود طرزی وزیر خارجه به امضا میرسد. هرچند عنوان این عهد نامه دوستی و مناسبات تجارتی است، اما در واقع فقط معاهدۀ تصدیق استقلال افغانستان … میباشد. چنانچه در مادۀ اول آن گفته میشود: دولتین علیتین برتانیه و افغانستان بالمقابل تمامی حقوق استقلال داخلی و خارجی یکدیگر خودشان را تصدیق نموده محترم میشمارند. در مادۀ دوم نیز حکومت افغانستان با الفاظ واضح و صریح خط دیورند را بعنوان سرحد دو کشور تائید نموده و به اینصورت از تمام مدعیات خود در ماورای خط مذکور منصرف میگردد”.

 

پس از ذکراسناد فوق، قضاوت را به خوانندگان گرامی میگذارم که تاریخ استرداد استقلال افغانستان از انگلیس را (هرچند از نگاه رسمیات، شکلیات یا ظاهری) کدام یک از روزهای زیر میدانند (و ۲۸ اسد یا ۱۸ اگست چه مناسبتی با این تاریخ ها دارد؟):

* ۲۴ فبروری ۱۹۱۹ – نطق در میدان مرادخانی و اعلان استقلال

* ۲۸ فبروری ۱۹۱۹ – اعلامیه چاپی خطاب بمردم و اعلان استقلال

* ۳ مارچ ۱۹۱۹ – نامه به نایب السلطنه انگلیسی هند و خواهان تجدیدنظر در معاهدۀ ۱۹۰۵

* ۲۷ مارچ ۱۹۱۹ – شناخت استقلال افغانستان توسط شوروی

* ۱۳ اپریل ۱۹۱۹ – نطق در محضر دیپلوماتهای خارجی (انگلیسی) و اعلان استقلال

* ۸ اگست ۱۹۱۹ م – معاهدۀ صلح در راولپندی

* ۲۲ نومبر ۱۹۲۱ – معاهدۀ شناخت استقلال افغانستان توسط انگلیس در کابل

مهم این است که اساس یا معیار حصول استقلال یک کشور مستعمره را چه چیزی میدانیم؟

اگر این معیار را امضای معاهدۀ شناخت استقلال کشور مستعمره (افغانستان) با مالک مستعمره (انگلیس) قبول نماییم، ۲۲ نومبر ۱۹۲۱ (مطابق ۳۰ عقرب ۱۳۰۰ ش) روز استرداد استقلال افغانستان میباشد!

در غیر آن میتوان بر سر اولین نطق شفاهی به مردم (۲۴ فبروری ۱۹۱۹)، یا اولین اعلامیه تحریری به مردم (۲۸ فبروری ۱۹۱۹)، یا اولین ارسال نامه به انگلیس (۳ مارچ ۱۹۱۹)، یا اولین شناخت رسمی توسط یک کشورخارجی (۲۷ مارچ ۱۹۱۹)، یا اولین نطق شفاهی در محضر خارجیها (۱۳ اپریل ۱۹۱۹) و یا اولین معاهدۀ صلح با انگلیس (۸ اگست ۱۹۱۹) به بحث پرداخت.

موضوع : اخبار