اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

بگفته یک استاد دانشگاه، درحال حاضر یک نظام افسارگریخته و قانون گریزدر کشور حاکم است که فساد، خویش خوری و سیاست های ناروا در آن جاری است…

بحث تعدیل قانون اساسی و نظام سیاسی از مباحث مهم و از سرخط های کار حکومت وحدت ملی بود، اما بنابر منازعات و کش و قوس های قدرت در سطح رهبری و مدیریت کلان کشور، این مساله افت کرد. در حال حاضر شورای ولسوالی ها به عنوان یکی از ارکان لویی جرگه وجود ندارد که با وجود این مساله بحث تعدیل قانون اساسی منتفی است. در همین حال برداشت های متفاوتی از نظام افغانستان میان سیاسیون و حقوقدانان وجود دارد که نظام سیاسی موجود، ریاستی است یا نیمه ریاستی؟ و اینکه آیا زمینه ها برای تعدیل قانون اساسی و تغییر نظام سیاسی وجود دارد یا خیر؟

 

فیض الله جلال، استاد دانشگاه در برنامه تحول در نقد نظام سیاسی حاکم گفت: شکی نیست که نظام افغانستان ریاستی و متاثر از نظام ریاستی در آمریکا است. بعد از حادثه ۱۱ سپتامبر و آمدن خارجیان به کشور، دوستان زیادی تلاش کردند که از بسیاری از اعمال آمریکایی ها تقلید کنند و در این فکر بودند که نظام ریاستی می تواند به سیستم ملوک الطوایفی تنظیم ها و گروه ها در کشور پایان دهد.

 

این استاد دانشگاه می گوید: بسیار گفته می شود که نظام ریاستی به درد افغانستان نمی خورد چراکه قدرت توسط گروه معینی به انحصار گرفته شده است و باید نظام پارلمانی شود تا جلوی تمرکز قدرت گرفته شود اما حقیقت این است که نظام چه پارلمانی باشد، چه ریاستی و نیمه پارلمانی یا هر چیز دیگری، تا زمانیکه قانون حاکم نباشد، باز هم سرنوشت مردم، سرنوشت بدی است.

 

جلال، درخصوص اینکه صلاحیت های بی اندازه در رهبری باعث شده که از نظام دمکراتیک به نظام اقتدارگرا و استبدادی پیش برویم اظهار می کند: با این صحبت موافق نیستم، کاش که یک نظام دیکتاتوری روشنفکر بوجود می آمد! در حال حاضر یک نظام افسارگریخته و قانون گریز داریم که فساد، خویش خوری و سیاست های ناروا در آن جاری است و معلوم نیست به کجا می رود.

پیشنهاد بعدی:  دوام حضور آمریکا پایان ناامنی نیست

 

وی می افزاید: اگر قانون حاکم نباشد، اراده مردم محترم شمرده نشود و فاصله میان ملت و دولت برداشته نشود، هیچ نظامی کارایی ندارد و هر نظامی بی نتیجه است.

 

این استاد دانشگاه، درخصوص رقابت های ناسالم و ناروای گروه ها بر سرقدرت بیان می کند: قسمتی از مشکلات به رقابت های یک عده تحت عنوان تکه داران مذهبی و قومی برمی گردد که می خواهند تا قاف قیامت حکومت کنند، اینها حتی برای دانشمندان، حقوقدانان و نخبگان خود هم ارزش قایل نیستند. مشکلات افغانستان یک جانبه نیست و جوانب مختلفی دارد و حقیقت این است که یک قسمتش به ریاست جمهوری برمی گردد و قسمت دیگر آن به گروه هایی مربوط می شود که در قدرت مشارکت دارند و از آدرس خود صحبت می کنند و فراتر از قانون هستند.

 

جلال، معتقد است که عیب در ساختار نظام های ریاستی، پارلمانی و نیمه پارلمانی در جهان و در افغانستان نیست، این افراد و گروه ها به هر نظامی که بروند، آن را خراب می کنند. مشکل در افراد است که به تفکیک قوا، حاکمیت قانون و آزادی های فردی که در هر جامعه ای وجود دارد، بی باور هستند.

 

وی، دلیل اینکه چرا آمریکایی ها در افغانستان نظام پارلمانی را پیاده نکردند بیان می کند: نظام پارلمانی در برخی کشورها بسیار خوب و مفید و برای بعضی کشورها ناکارآمد بوده است. چنانچه در هندوستان و انگلستان موثر واقع شد اما در پاکستان اثر چندانی نداشت و هنوز مسایل قومی، وحدت ملی این کشور را با چالش روبرو ساخته است و سبب شده برخی اقوام تا سطح خودمختاری و تشکیل دولت مستقل پیش بروند. اما دلیل اینکه آمریکایی ها در افغانستان نظام پارلمانی راقبول نکردند این است که پارلمان بدون احزاب ملی و دمکراتیک معنا و مفهوم ندارد و موثریت و موجودیتش به احزاب ملی و دمکراتیک وابسته است.

پیشنهاد بعدی:  بی توجهی حکومت، باعث سربریدن هفت نفر شد

 

این استاد دانشگاه، درخصوص حقیقت احزاب در افغانستان تصریح می کند: نباید به احزابی که تا گلو در فساد غرق هستند و دستانشان به خون مردم آلوده است، مشروعیت بخشید. احزاب بدنبال این هستند که خود را نهادینه کنند و به عنوان احزاب قانونمند که مورد حمایت مردم هستند شناسایی شوند اما روشن است که تنظیم های جهادی و بسیاری دیگرشان تا هنوز تغییر ماهیت نداده اند و به افکار قدیمی شان پایبند اند. اگر برنامه های آنان را مطالعه کنید روشن می شود که بسیاری از مسایلی که در قانون اساسی موجود است را هم قبول ندارند.

 

جلال می گوید: حزب یا احزاب ملی مطابق با قانون اساسی در کشور وجود ندارد. احزاب محلی، قومی و سمتی هستند و در محورهای محدود خود کار می کنند که قسمتی از مشکلات کشور هم به همین ها برمی گردد و قسمت دیگر مشکلات از جانب سیاستمداران است که آنها هم تحت تاثیر مسایل سمتی و قومی حرکت می کنند. اصل بحث این است که با این برادران و فساد پیشگان، نظام را ریاستی، پارلمانی یا هر چیز دیگری هم بکنیم، کدام تغییر بنیادی به نفع مردم در زندگی شان بوجود نمی آید.

 

وی، در خصوص گفتگوها در مجلس که نظام را ریاستی باشد یا پارلمانی اظهار می کند: کسانیکه که اندیشه و طرفدار نظام پارلمانی، تفکیک قوا و توزیع عادلانه قدرت بودند، خود توسط تکه داران قوم هزاره، تاجیک و ازبک سرزنش و تهدید به سقوط و عقب نشینی شدند.

 

این استاد دانشگاه معتقد است که باید ایده آل نگری را کنار بگذاریم و می گوید: در شرایط فعلی از نظر من بهترین نظام، نظام متمرکز است اما عیوب ریاست جمهوری ، مساله دیگری است که قابل دفاع نیست. باید نظامی روی کار بیاید که قوماندان سالاری و معضلات سیستم ملوک الطوایفی را پایان دهد. احزاب امروز همان شکل ملوک الطوایفی را به خود گرفته اند و در واقع اگر در لاک قومیت و زبان هم عمل می کنند، به آن هم کدام عقیده ای ندارند و استفاده یشان تاکتیکی است.

پیشنهاد بعدی:  طالبان و داعش یک روح هستند در دو بدن!

 

جلال در همین مورد ادامه می دهد: متاسفانه این کار را نه حامد کرزی انجام داد و نه اشرف غنی می کند. کاش این اشخاص از نظام ریاستی شان مطابق با قانون استفاده می کردند و ناقضین حقوق بشر را به جزایشان می رساندند . اینها با این افراد یکجا شدند و اداره افغانستان را با هم بدست گرفتند که اداره شان فاسدترین در جهان معرفی شد.

 

وی می افزاید:حکومت وحدت ملی، یک نیاز است که همه تاییدش می کنند. اما زمانی بوجود می آید که یک ملت شویم و اهداف و استراتژی ملی مشترک پیدا کنیم. با این روحیه و حالتی که وجود دارد، این عبارت تنها یک شعار است. راهی جز رفتن به سمت حکومت وحدت ملی نیست اما احزاب و نخبگان موجود برای نفاق ملی کار کرده اند تا وحدت ملی! احزاب ما همواره خود بخشی از مشکلات و چالش ها بوده اند که برای پیدا کردن جاه، جلال و قدرت از هر چیز استفاده کرده اند و به قول معروف سنگ زیرین که کج باشد، دیوار تا ثریا کج می رود.

موضوع : اخبار