اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

محترم محمد اشرف غنی که برای انجام سفری دو روزه، صبح روز گذشته وارد اسلام آباد شده در جریان دیداری با اسحاق دار وزیر مالیه پاکستان و سرتاج عزیز مشاور نخست وزیر این کشور در امور خارجی و امنیت ملی، توافق کردند همکاری و روابط دو جانبه در زمنیه های گوناگون افزایش یابد.

 

محترم اشرف غنی را که قرار است در این با نواز شریف نخست وزیر و ممنون حسین رییس جمهوری پاکستان دیدار کند، را عالیجنابان محمد حنیف اتمر مشاور امنیت ملی افغانستان، احمد ضیا مسعود نماینده فوق العاده رییس جمهوری، انجنیر محمد خان معاون اول رییس اجراییه، سرپرستان وزارت خارجه، مالیه، معارف، تجارت و صنایع، سرحدات و قبایل، رییس عمومی نهاد ریاست جمهوری، رییس ستاد مشترک ارتش ملی افغانستان، رییس دارالانشانی شورای عالی صلح و شماری از اعضای شورای ملی کشور همراهی می‌کنند.

 

در 13 سال گذشته فراز و نشیب زیادی در سیاست خارجی پاکستان دیده شده که گاه حکایت از دوستی داشته و زمانی حاکی از دشمنی بوده است. محترم

حامد کرزی بارها اعلام کرده بود که برقراری صلح در افغانستان به اقدامات پاکستان بستگی دارد و اگر این کشور همکاری کند و در روند مذاکرات صلح مشکلات ایجاد نکند افغانستان به صلح دست خواهد یافت.

 

در مقابل، مقامات پاکستان همواره بر علاقه خود به استقرار صلح در کشور ما تاکید داشته اند ولی در عمل ریشه های ناآرامی در افغانستان بوده اند. به همین دلیل نگاهی داریم به استراتژی و سیاست این کشور همسایه در قبال افغانستان:

 

پاکستان به دلیل نزدیکی جغرافیایی و اشتراکات قومی و فرهنگی و اختلافات مرزی، یکی از مهمترین کشورهای تاثیرگذار در تحولات افغانستان است. از سویی با توجه به اینکه ثبات و امنیت ‌سازی همواره یکی از مهمترین اهداف اکثر بازیگران ذینفوذ در افغانستان است، این شرایط موجب شده است که تحولات کشور ما بر روی تعامل بازیگران منطقه‌ ای و فرامنطقه‌ ای با پاکستان، تاثیرات مثبت و منفی داشته باشد.

 

سابقه روابط دو کشور افغانستان و پاکستان به سال 1947، زمان استقلال پاکستان، باز می‌گردد ، این دو کشور از همان ابتدا باچالش‌های متعددی مخصوصاً در ارتباط با مسایل مرزی و موضوعات قومی و قبیله‌ ای مواجه بوده‌ اند.

 

مرز طولانی دیورند که در دوره استعمار بریتانیا بین دو کشور کشیده شد، هرگز به طور رسمی از سوی دولت افغانستان، حتی در دوره طالبان که وفادارترین دولت به پاکستان بود نیز به رسمیت شناخته نشده است. این موضوع لاینحل، از علل اصلی تحرکات پاکستان در افغانستان است.

 

دشمنی بین پاکستان و هند و جنگ‌ها و درگیری‌ها میان دو کشور به سوءظن بین مقامات کشوری و لشگری پاکستان نسبت به انگیزه‌های حضور هند در افغانستان و هر تعامل نزدیک میان این دو کشور افزوده است‌.

 

مقامات پاکستانی پس از تجزیه بنگلادش در سال 1971، نسبت به تجزیه بلوچ‌ها در غرب و پشتون‌ها در ولایات مرزی شمال غرب کشور نگرانند. علاوه بر مباحث سیاسی، امنیتی و فرهنگی، پاکستان نفع زیادی در افغانستانی دوست و همسو با سیاست‌های خود در عرصه اقتصادی دارد؛ زیرا باعث خواهد شد که کالاهای پاکستانی به بازارهای آسیای مرکزی راه پیدا کنند.

 

همچنین پاکستان می‌تواند از منابع چشمگیر برق و انرژی منطقه نیز منتفع شود. پاکستان به عنوان یکی از مهمترین همسایگان افغانستان، طبیعتاً از تحولات صورت گرفته در افغانستان تاثیر گرفته و متقابلاً تأثیرگذار بوده است.

 

تحولات 13 سال اخیر نشان از نقش تاثیرگذار پاکستان در تحولات افغانستان دارد. یکی از معضلات داخلی پاکستان نقش بسیار زیاد ارتش و آی. اس. آی در فرآیند تصمیم سازی و تصمیم‌گیری در این کشور است. تاکنون نیز علیرغم تلاشی که جهت مبارزه با تروریزم صورت گرفته است، برخی معتقدند که این کشور شاهد همکاری پنهانی برخی از مسوولین ارتش و آی.اس.آی با گروه‌های تروریستی القاعده و طالبان می‌باشد.

 

تحولات پاکستان می‌تواند تاثیر مثبت و منفی در ثبات و امنیت افغانستان داشته باشد. دلیل این مدعا؛ یکدست نبودن سیاست در پاکستان و تبعات ناشی از آن‌، استفاده شبه نظامیان از پناهگاه پاکستانی برای اقامت خود و نفوذ در مناطقی از افغانستان از جمله در شمال کشور که قبلا در آنجا نفوذ نداشته‌اند است.

 

از این رو، این عوامل می‌تواند در تداوم بحران در افغانستان و عدم موفقیت در روند استقرار ثبات و امنیت سازی در کشور ما، نقش زیادی داشته باشد.

 

پاکستان برای اینکه انسجام سرزمینی خود را تداوم بخشد، مانع از شکل ‌گیری دولتی غیرهمسو در افغانستان می‌شود و تلاش‌های وسیعی را برای ایجاد دولتی تحت‌الحمایه یا تضعیف نهاد دولت در کابل صورت داده است. به همین جهت طالبان به عنوان مهمترین بازیگر غیر دولتی در صحنه افغانستان، در جهت شکل‌دهی به یک دولت دوست یا برهم زدن ثبات و امنیت در کشور ما، در سیاست خارجی پاکستان اهمیت دارد.

 

در صورتی که در افغانستان دولت غیرهمسو به قدرت برسد، تجربه گذشته حاکی از آن است که بی‌ثباتی و دولت ضعیف، بیشتر می‌تواند منافع ملی پاکستان را تایید نماید.

 

برخی در پاکستان معتقدند که در صورت برقراری ثبات و استقرار دولت منسجم در افغانستان، تمامیت ارضی پاکستان می‌تواند با چالش و تهدید مواجه شود؛ از جمله مطرح شدن تمایلات قوم گرایانه در افغانستان. به همین دلیل، پاکستان از افراط‌ گری و خشونت‌های قومی و مذهبی در کشور ما، تا هنگامی که به اهداف مورد نظر خود دست یابد، حمایت می‌کند.

 

در دوران حکومت طالبان، پاکستان از بهترین روابط با افغانستان برخوردار بود، اما با روی کار آمدن حکومت کرزی، روابط دو کشور به شدت دچار تنش شد.

پاکستان به دلیل عمق کم استراتژیک در مقابل هند و نزدیکی شهر‌های اصلی خود مثل اسلام آباد، کراچی و لاهور به هند، به افغانستان به عنوان گزینه مناسبی برای تبدیل شدن به عمق استراتژیک خود می‌نگرد. اساساً منافع پاکستان در افغانستان، با نزاع پاکستان – هندوستان در پیوند است.

 

بر این اساس، پاکستان همواره جنبه‌های دیگر سیاست منطقه‌ای خود، نظیر منازعه خود با افغانستان در ارتباط با اختلاف مرزی و پشتونستان و ارتباط خود با آسیای مرکزی وامریکا را در یک بازی بده بستان با هند، مدیریت کرده است. علاوه بر این، افغانستان یک کشور کوهستانی است که عدم امکان جنگ در آن، برای پاکستان مطلوب است. از این رو پاکستان به سمت ایجاد و مدیریت جریان طالبان افغانستان پیش رفت.

 

در حقیقت سیاست عملی پاکستان در افغانستان پیچیده است. از سویی این کشور، خودش را به صورت حامی اهداف جامعه بین‌المللی و ایالات متحده نشان داده و در دوازدهم سپتامبر 2001، رسماً پایان حمایتش را از طالبان اعلام کرد، متعاقب آن، این کشور تسهیلات لوژستیکی برای امریکا به منظور تاسیس پایگاه‌های نظامی و پس از آن تسهیلات را برای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، به منظور ایجاد مسیرهای ترانزیتی فراهم آورده است. از سوی دیگر، پاکستان از سایر گروه‌های تروریستی نظیر شبکه حقانی، حزب اسلامی، طالبان افغانی و لشکر طیبه حمایت می‌کند که تاثیر منفی در ثبات و امنیت افغانستان و منطقه دارد.

 

لذا با این توضیحات بر اشرف غنی و هیات همراهش واجب است تا مست وعده های شیرین پاکستان نشوند و منطقی تر از دولت کرزی و با دیدی بازتر نسبت به این همسایه ی برادر ناتنی، تصمیم بگیرند.

 

 

موضوع : اخبار