اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

اگر به تاریخچه ی شهروند مداری نگاه کنیم، به یونان باستان و شهر آتن می رسیم. در واقع اولین بار در یونان به شهروندان و مطالبات آنها اهمیت داده شده است و نقش آنها در تعیین سرنوشت کشور شان با اهمیت پنداشته شده است. در شهر آتن به مردم اجازه داده می شد تا قانون پیشنهاد کنند و این قانون با کسب شش هزار رای، تصویب شود و از سوی حکومت به اجرا در آید. برای نخستین بار شهروندان  در یونان امکان یافتند که در سرنوشت خود و اجتماع خود دخالت کنند و مطالبات شان را مطرح کنند.

در جوامع دموکراتیک که حکومت ها از طریق رای مردم مشروعیت کسب می کنند، مطالبات شهروندی بخش مهم از برنامه های دولت را تشکیل می دهد. در واقع گروه های سیاسی که می خواهند در راس هرم قدرت قرار گیرند، با مطالعات دقیق و سنجیده از خواست و مطالبات شهروندان؛ برنامه های برای برآورده کردن این خواست ها ترتیب می دهند و به مردم ارائه می کنند. مردم نیز با مطالعه ی برنامه های احزاب و گروه های سیاسی، به آنها رای می دهند و زمام امور کشور شان را برای یک مدت معین به حزب یا گروه سیاسی می دهند که در برنامه هایش، حد اکثر مطالبات آنها را در نظر گرفته است و برای عملی ساختن آن، راه حل های مناسب و منطقی دارد.

در جوامع غیر دموکراتیک، اما کمترین توجه و اهمیت به مطالبات شهروندی داده می شود، شهروندان نه تنها از حق دخالت در امور مملکت برخوردار نیستند بلکه رعایایی پنداشته می شوند که باید فرمان ببرند و مالیات بپردازند. هر گونه اعتراض و مخالفتی به شدت سرکوب می گردد و معترضین نیز به بند کشیده می شوند. زیرا در این گونه حکومت ها قدرت همیشه  با خشونت بدست می آید و نه توسط رای مردم و از مسیر مسالمت آمیز. حاکمان معمولا با کودتاهای خونبار به سرنگونی حاکم قبلی اقدام می کنند و قدرت را به دست می گیرند.

تاریخ افغانستان نیز نشانی از اهمیت دادن به مطالبات شهروندی ندارد، حاکمان گذشته ی افغانستان یا بصورت میراثی قدرت را در دست گرفته اند و یا اینکه با کودتاهای نظامی و خونین، بر اریکه قدرت تکیه زده اند. مردم و خواست های شان هیچ ارزشی برای حاکمان نداشته است و در برنامه های سیاسی شان نیز، مطالبات مردمی جای نداشته است و در واقع این حکومت ها اصلا به چیزی به جز حفظ و گسترش قدرت شان نمی اندیشیده اند.

یک و نیم دهه می شود که در افغانستان با ورود جامعه جهانی و تغییر نوعیت نظام، به نقش مردم در قدرت اهمیت داده می شود و در پی آن، مردم نیز مطالبات شان را از خواستگاران قدرت مطرح کرده اند. تجربه ی انتخاب زعیم از طریق رای و مشارکت در انتخابات؛ برای مردم افغانستان یک تجربه ی تازه و نو بود؛ اما افق های جدیدی را بر روی آنها گشود و امیدواری های زیادی را برای محو استبداد، تعصب و تبعیض سیستماتیک ایجاد کرد. با توجه به گشوده شدن این فضای باز و آزاد، آنها مطالبات شهروندی شان را مطرح کردند و از کسانی که به آنها مراجعه کرده اند، خواسته اند که به مطالبات و حقوق شهروندی آنها احترام گذاشته شود و در صورتی عملی شدن مطالبات شان، آنها نیز از برنامه های حکومت اطاعت خواهند کرد.

رهبران حکومت وحدت ملی نیز، هر کدام در دوران کمپاین های انتخاباتی شان به مناطق مرکزی افغانستان سفر کرده اند و از مردم خواسته اند که به آنها رای بدهند و به مردم نیز قول داده اند که در صورت پیروزی به خواست های آنها توجه جدی می شود و رویکردهای تبعیض آمیز گذشته نسبت به این مناطق تغییر خواهند کرد. تغییر رویکرد گذشته نسبت به مناطق مرکزی به معنای این بود که آنها به مطالبات شهروندی مردم مناطق مرکزی احترام میگذارند و در برنامه های شان عدالت اجتماعی، انکشاف متوازن را در نظر می گیرند.

اکنون و بعد از گذشت نزدیک به دو سال از عمر حکومت وحدت ملی، نه تنها مطالبات شهروندی مردم مناطق مرکزی بر آورده نشده است و رهبران حکومت وحدت ملی به وعده های شان عمل نکرده است، بلکه در پی یک تصمیم ناعادلانه، سعی کرده اند که محرومیت این مناطق را تداوم ببخشند و مسیر یکی از پروژه های بزرگ ملی را از این مناطق، منحرف سازند و این مردم را از برخوداری از مزایای این پروژه و روشن شدن خانه های شان، محروم کنند.

پس از یک چنین تصمیمی، مردم مناطق مرکزی افغانستان با باورمندی به حقوق شهروندی، دموکراسی و مبارزه مسالمت آمیز وبه دور از خشونت؛ اعتراض شان را بیان کرده اند و یکبار دیگر خواست ها و مطالبات شهروندی شان را مطرح کرده اند و از حکومت نیز انتظار دارند که به مطالبات شهروندی شان احترام بگذارد و از انحراف مسیر پروژی برق ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان، خود داری کنند.

مردم مناطق مرکزی افغانستان؛ چیزی بیشتر از مطالبات شهروندی و حقوق مسلم شان بعنوان شهروندان این کشور، نمی خواهند. مطالبات آنها از حکومت وحدت ملی، متناسب با اصل برابری اجتماعی و در چارچوب قانون اساسی کشور است و در واقع قانون اساسی کشور به آنها حق برخورداری از انکشاف و توسعه ی متوازن را داده است و حکومت نیز مسئول است که از قانون اساسی کشور پیروی کند و مطابق قانون اساسی کشور، برنامه هایش را اجرا کند و مردم نیز حق دارند که هرگاه حکومت از چارچوب قانون اساسی کشور پا را فرا تر بگذارد و برنامه هایش با مواد قانون اساسی کشور مطابقت نداشته باشد، اعتراض کنند و خواستار پیروی از قانون شوند.

مردم مناطق مرکزی افغانستان در دشوارترین وضعیت مسئولیت شهروندی شان را انجام داده اند و به پای صندوق های رای رفته و به رهبران حکومت وحدت ملی رای داده اند و از مردم سالاری و دموکراسی حمایت کرده اند، اما اکنون حکومت وحدت ملی مسئولیت دارد تا به خواست ها و مطالبات شهروندی شان توجه کند و حقوق شهروندی آنها را رعایت کند.

شهروندان مناطق مرکزی افغانستان همواره در تلاش بوده اند که مدنیت و مردم سالاری در کشور رشد کند و نهادینه گردد و فرهنگ خشونت پرور و خشونت ورزی از جامعه ریشه کن شود؛ به همین منظور آنها همواره مطالبات و حقوق شهروندی شان را، با مسالمت آمیزترین و مدنی ترین روشها درخواست کرده اند؛ تا از سوی بیزاری و نفرت شان را از توسل به خشونت نشان دهند و از سوی دیگر به سایر شهروندان کشور نیز فرهنگ مدنیت را بیاموزانند و نشان بدهند که برای گرفتن حق، همیشه لازم نیست که دست به تفنگ ببریم و خون جاری کنیم. اما این روحیه مسالمت آمیز و مدنی آنها نباید از سوی رهبران حکومت وحدت ملی به عنوان یک ضعف تلقی شود و باعث شود که مطالبات و حقوق شهروندی آنها نادیده گرفته شود و محرومیت آنها تداوم یابد.

حکومت وحدت ملی تا کنون مطالبات شهروندی و اعتراضات مسالمت آمیز مردم مناطق مرکزی را با سکوت پاسخ گفته است و هیچ دلیل منطقی و مطابق با روحیه ی همگرایی و منطق توسعه متوازن ارائه نکرده است. توجه نکردن به مطالبات شهروندان، در واقع نشان از عدم پاسخ گویی حکومت به ملت و احساس مسئولیت حکومت در قبال شهروندان است، این گونه برخورد با مطالبات و حقوق شهروندی بخش بزرگی از جامعه، حکومت را بسوی غیر دموکراتیک شدن به پیش می برد و پیامدهای زیانبار و ناگواری برای حکومت وحدت ملی و آینده ی دموکراسی و مردم سالاری در کشور، خواهد داشت.