اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

در ادامه معرفی ولایات کشور و بررسی پیشنهادهای مردمی برای معرفی والی، به معرفی ولایت مهم و حساس هلمند می رسیم.

 

قطعا ولایت هلمند جزو حساس ترین ولایات افغانستان می باشد که آنقدر برای غربیها حایز اهمیت بوده که انگلیس از مجموع کل کشور ما تنها به سهم گیری از این ولایت اکتفا نمود.

 

علت این حضور ۱۳ ساله ی خارجی ها در هلمند نیز این است که حدود ۶۰ درصد مواد مخدر افغانستان در این منطقه کشت می‌شود. امنیت این ولایت بر عهده نیروهای انگلیسی بود و قریب ده هزار سرباز انگلیسی در این ولایت حضور داشتند اما نیروهای انگلیسی در برابر کشت خشخاش واکنشی نشان نمی‌دادند و با قاچاقچیان مواد مخدر همکاری می کردند.

 

هرچند جناب حامد کرزی رییس جمهور پیشین کشور تلاش کرد تا با جابجایی چند والی در هلمند، اوضاع را در دست بگیرد ولی انگلیسی بسیار زیرکتر از کرزی بودند و قبلا از رسیدن والی به ولایت، زد و بندهای لازم را با وی به انجام می رسانند. به هر حال اکنون حکومت وحدت ملی بر روی کار است و امیدواریم پیشنهادات شما درباره تعیین والی جدید، مورد نظر جناب اشرف غنی واقع گردد.

 

ولایت هلمند

 

هلمند با ۶٠ درجه و ۶١دقیقه طول البلد و ٢٩ درجه و ٣٠ دقیقه عرض البلد در جنوب غرب کشور موقعیت دارد .

 

مساحت ولایت هلمند ۶١٨٢٩ کیلومتر مربع است . این ولایت در شرق با قندهار ، در شمال با ارزگان، غور و دایکندى ، در غرب با نمیروز و فراه و درجنوب با خط دیورند هم سرحد است که خط دیورند ١۶٢ کیلومتر سرحد را تشکیل کرده است .

 

در بخش شمال آن سلسله کوه ها حقله زده و درجنوب آن مناطق ریگستانى موقعیت دارد . هوا و اقلیم آن در فصل زمستان معتدل و در فصل تابستان گرم است . شهر لشکرگاه مرکز این ولایت است که در ۶٧١ کیلومترى کابل پایتخت کشور موقعیت دارد .

 

به اساس یک سروى غیر رسمى ، ولایت هلمند هم اکنون یک و نیم میلیون نفوس دارد .

ولایت هلمند به اساس تقسیمات ادارى علاوه بر لشکرگاه مرکز هلمند، ١۴ واحد ادارى دارد که عبارت است از نادعلى ، مارجه ، گرمسیر، خانشین ، دیشو، ناوه ، گرشک ، سنگین ، کجکى ، موسى قلعه ، باغران ، نوزاد و ولسوالى واشیر.

شاهراه کابل – هرات از ولایت هلمند عبور کرده و همچنان میدان هوایى ملکى نیز در ولایت هلمند موقعیت دارد .

 

دریا و بندها:

 

دریاى هلمند که نامش در دورهاى مختلف تاریخ تغییر کرده، نام هاى زیادى دارد که از چندنامش به گونه مثال یاد آورى مى نماییم ، از این دریا در سانسگریت به نام هیذمند یا هتمند و بعدا به شکل متغییر هیرمند یاد آورى شده و نام آن در دورهاى اسلامى به نام کنونى هلمند تبدیل شد که معنى لغوى آن شاندار ، فیروز و باعظمت است و به معنى پُر نیز آمده است .

پیشنهاد بعدی:  هلمند رو به نابودی است!

 

دریاى هلمند از از کوه هاى بابا مناطق مرکزى کشور سرچشمه میگیرد و با طول ١۴ صد کیلومتر تا ایران جریان دارد و بعدا ً در هامون غرق میشود .دریاى هلمند در مناطق مختلف سیل بردهاى معاون ( دریاچه ها ) نیز دارد که به گونه مثال از دریاچه هاى سنگین ، موسى قلعه ، نوزاد ، لوى مانده ، نرى مانده که در مناطق ولسوالى کجکى موقعیت دارد و همچنان از دریاى ارغنداب و همچو دریاهاى بزرگ و کوچک یاد آورى کرده میتوانیم .

 

بندهاى برق:

 

بند برق کجکى یکى از پروژهاى مهم این ولایت است . این بند با داشتن سه توربین ظرفیت تولید ۵١ میگاوات برق را دارد ؛ اما اکنون دو توربین آن فعال است که ظرفیت تولید ٣١ میگاوات برق دارد و علاوه بر ولایت هلمند به شهر کندهار نیز از آن استفاده میشود .

 

بند برق گرشک که بالاى کانال ساخته شده ظرفیت تولید ٢،۵ میگاوات برق را دارد؛ اما هم اکنون کار بر پروژه آن جریان دارد ، تا سطح تولید آن به پنج میگاوات بلند شود .

 

کلتور:

 

هرچند که هلمند از زمانه هاى دور مرکز فرهنگ ، تمدن و مرکز میراث هاى تاریخى بود ؛ اما اخیراً امور فرهنگى در آن به شکل منظم با ایجاد انجمن فرهنگى بست در سال ١٣٨۴آغاز شد و به تعقیب آن انجمن ادبى هلمند ، انجمن پیرروښان ، انجمن سنگ روخام ، انجمن محمودطرزى ، انجمن هاشم سروانى ، انجمن موسم به نادعلى در ولسوالى نادعلى ، انجمن ادبى شمله در گرشک ، انجمن سراج در گرشک که اکنون علاوه بر جریان ادبى ٩ انجمن در هلمند فعالیت دارد که تاحال وقت ناوقت درحدود ١٢ صد شعرا و نوسیندگان در آن محافل ادبى را تدویر کرده است .

مشاعره “هلمندڅپانده سیند “همه سال در ماه ثور در هلمند برگزار میشود که شاعران ولایات مختلف کشور در آن اشتراک مى نمایند .

ریاست اطلاعات و فرهنگ هلمند تاکنون نتواسته که موزیم در این ولایت ایجاد نماید .

 

آبدات تاریخى:

 

ولایت هلمند در حدود پنجاه میراث تاریخى دارد که عبارت است از قلعه بست ، قصر سلطان محمود ،کاخ ارگ، قلعه تنور،مسجد، قلعه اتو، قلعه سفار، قلعه بولان، قلعه مختر، قلعه دپیرسوز، قلعه خواجه بیدار بشران ، قلعه شهزاده بابا، قلعه سپوږمۍ، قلعه خواجه على، قلعه خواجه غیب ، قلعه امیر بلند بابا ، قلعه دروېشانو ، قلعه شملان ، قلعه گرشک، قلعه دقلعهیې سبز، قلعهى نو، قلعه خانشین ، قلعه دیشو ، قلعه جلج ، قلعه اتو، قلعه داور، قلعه موسى، قلعه فتح خان، قلعه کرم خان ،شاحسین زیارت، قلعه ساروان، قلعه لویې ادې، قلعه نوزاد سره، قلعه نوزاد مروت، قلعه هاى باغران حرم ، قلعه بغنى، تپه برنگ، زیارت اسد سوری، قلعه نادعلی، قلعه سرخودوز، قلعه مومن ، قلعه پنجاو ، قلعه بیوبی جانی ، قلعه شاه اسماعیل آغا و همچو قلعه هاى دیگر که تعداد آن از پنجاه بیشتر میشود و اکنون برخى بیشتر آن با معرض نابودى مواجه است .

پیشنهاد بعدی:  مجازات سنگین داعش برای تمرد از جهاد نکاح

درولایت هلمند نیز بازى اتن مثل مردم ولایات دیگر کشور به شکل بازى ملى مروج است که از سوى جوانان در پروگرام هاى خوشى برگزار میشود .

 

مشاهیر:

 

عده زیادى مشاهیر در ولایت هلمند موجود است که یک تعداد مهم آن عبارت است از عبدالرووف بېنوا،سلطان محمد خان، محمد افضل خان، محمود پردل،شاه نظرخان هلمندوال ،گل احمد اخندی، امیر حفیظ الله خان حقیار، وکیل محمد خان،دوست محمد خان،دتاغز حبیب الله خان ،ملا محمد نسیم اخندزاده، ملا محمد رسول اخند زاده،ملاامیر محمداڅکزى، ملاامیر اخندزاده،ملاشیر محمد اخندزاده،وکیل سفر خان، علی شاه مظلومیار، ظاهر سوله مل، محمد سوله مل، رییس د باغران عبدالواحد،ملا سلام اخند،ملا قیوم ذاکر وملا عبدالرووف خادم.

 

معارف:

 

ولایت هلمند اکنون ٣۴١ باب مکاتب دارد که از جمله ٢٠۴ باب باز است و ١٣٠ هزار شاگرد که ٣٠ هزار آنها دختر تشکیل کرده ، مصروف فراگیرى تعلیم در آن است و از سوى ٢٩٠٠ معلم آموزش مى بینند .

 

همچنان ولایت هلمند داراى موسسه تحصیلات عالى و یک باب دارالمعلمین است .

 

این دارالمعلمین ۵۵٨ شاگرد دارد که از جمع آنان ٢٧٩ مرد و متباقى را اناث تشکیل کرده و امور تدریسى آن توسط ٢١ معلم که شامل ۴ زن است پیش برده میشود .

 

دانشگاه هلمند درسال ١٣٧٨ه ش تاسیس شده و چهار دانشکده دارد که عبارت است از زراعت ، تعلیم و تربیه ، انجینرى و وترنرى . تعداد لیسه هاى خصوصى در هلمند به شش باب میرسد ، ١۴٢٨ شاگرد دارد که ١٩٠ تن آنها دختر است .

 

زراعت :

 

ولایت هلمند از جمله ولایات زراعتى است که بیشتر از نیم زمین آن هموار است و بخشى بیشتر آن توسط دریاى هلمند آبیارى میشود و همچنان کاریزها وچشمه ها در هلمند شمالى موقعیت دارد و علاوه برا آن آب هواى هلمند نیز براى کشت مساعد است . ولایت هلمند علاوه بر زمین هاى زراعتى دشت هاى وسیع نیز دارد که برخى بیشتر آن ریگستان ها تشکیل کرده ، براى سوخت ، درخت ها وچمرغى، ترخه و دیگر دارد و باغ هاى انار، انگور، زردالو، الوچه ، شفتالو، بادام و میوه هاى دیگر در آن وجود دارد .

 

همچنان جوار، گندم، ممپلى، رومى، بامیه ، ماش سبز و سیاه و زعفران از محصولات مهم زراعتى هلمند محسوب میشود و تعدادى زیادى از باشندگان این ولایت علاوه بر زراعت مصروف مالدارى نیز است .

 

اما اخیراً ولایت هلمند به سطح کشور و جهان از تولید کننده بزرگ کوکنار محسوب میشود ، برخى بیشتر زارعین این ولایت کوکنار را کشت مى نمایند که بعداً در ساختن تاریاک و هیرویین از آن استفاده میشود .

 

صنایع دستى :

 

اکثریت صنایع دستى در ولایت هلمند مانند، گلیم ،قالین، پتو، کولا ، لباس ، یخن ، پرده ، کمپل، دسترخوان، غلبیل ،چغل، میده بیز، جاى نمار، ریسمان ، چپرکت ها، دست کول ها، وسایل زینى و بابرى براى اسپ و شترها، گلدانۍ و همچو مواد دیگر که توسط زن ها به ویژه از سوى کوچى از پشم و پوستین ساخته میشود که درزنده گى عادى مورد استفاده قرار میگیرد.

پیشنهاد بعدی:  شمال کشور توان وجود دو ابرقدرت را ندارد

 

ورزش :

 

وزرش و بازى هاى چون خوسى ، سنگ اندازى ، کبدى ، دوره ، کیلک دومبک ، پتپتانى ، بوجلى ،کوشتى ، کچه ، کتار ، درى خطى ، پچز و همچو بازى هاى دیگر از زمان هاى سابق در ولایت هلمند مروج است که برخى بیشتر آن ها با قره قصبات محدود میشود و اکنون بازى هاى والیبال ، فوتبال ، کرکت و باسکیتبال علاوه بر شهرها در مناطق دوردست علاقه مندان زیاد دارد .

 

اکنون دو استدیوم بزرگ ورزشى به نام هاى کرزى و غازى محمدایوب خان در این ولایت فعال است که علاوه بر فوتبال بازى هاى والیبال و کرکت نیز در آن مروج است ، همچنان ١٣ کلب ورزشى و ٢١ بخش در آن وجود دارد، در تمامى این بخش هاى مربوط تنها ۵٨۴٩ تن در لشکرگاه مرکز ولایت ثبت وراجستر شده و برخى بیشتر آن بدون راجستر مصروف وزرش در ولسوالى ها هستند.

 

لشکرگاه

 

شهر لشکرگاه مرکز ولایت هلمند است. بعد از سال ۱۹۵۳ میلادی بازاری در این شهر به عنوان مرکز طرح و پروژه های مزبور در نزدیکی خرابه های قدیمی این شهر بوجود آمد.

 

در سال ۱۹۶۳/۱۹۶۲ اولین ساختمان های جدید شهر توسط طراحان امریکایی در کنار ساختمان های ادارات دره هلمند-ارغند و بخش های شرقی بستر هلمندرود ساخته شده است.

 

در سال ۱۹۷۳ بازار این شهر ۶۵۵ مغازه داشت که در آن خواربارفروشی، انواع و اقسام پارچه فروشی و تعمیرگاه های نوین و یدک فروشی دیده می شده است. بازار خلج از بازارهای معروف لشکرگاه است و آن جمعه بازاری است که در۲۳ کیلومتری جنوب این شهر جای دارد.

 

ریشه نام

 

برگرفته از نام رود هلمند، رودی بزرگ در سیستان تاریخی، که در اوستا بنام رود هَئیتومَنت/Haētumant یاد شده.

 

در نسک یشت‌ها (در ۶۹-۱۹.۶۶) از این شاخه‌های رود بزرگ هئیتومنت (هلمند) نیز یاد شده:

 

Xᵛāstrā/خواسترا، Hvaspā/هوَسپا، Fradaθā/فرَدَثا، Xᵛarənahvaitī/خوَرِه‌نَوَیتی، Uštavaitī/اوشتَوَیتی، Urvā/اُروا، Ǝrəzī/اِرِه‌زی، و Zarənumatī/زَرِه‌نومَتی.

 

این اسامی در نوشته‌های پهلوی، به‌ویژه در کتاب تاریخ سیستان نیز اینگونه یاد شده:

 

رودِ هیرمند (رود هلمند)، رُخَّدرود (همان رود ارغنداب؛ اوستایی: Haraxᵛaitī/هَرَخوَیتی)، خاش‌رود (Xᵛāstrā/خواسترا، وادی نِسَل یا نهرِ نیشَک در منابع عربی)، فراه‌رود (Fradaθā/فرَدَثا، همان Ophradus که پلینی یاد کرده)، خُشک‌رود (Uštavaitī/اوشتَوَیتی، بین فراه‌رود و هَروت‌رود) و هَروت‌رود (Xᵛarənahvaitī/خوَرِه‌نَوَیتی، همان Pharnacotis که پلینی یاد کرده.)

 

در منابع اسلامی:

 

-هِندمَند، در منابع اولیه اسلامی، همچون توسط استخری، صص. ۴۵-۲۴۲؛ یاقوت، در بُلدان، ص. ۴۱۸؛

 

-هیلمَند، توسط ابن حوقل، ص. ۴۱۷؛

 

-هیرمید: توسط مقدسی، صص. ۳۰۴، ۳۲۹؛

 

-هیدمَند، در حدودالعالم، برگردان و تفسیر از مینورسکی، صص. ۷۳، ۱۱۰؛

 

-هیرمَند، نام معمول فارسی آن است که تا امروز کاربرد می‌شود، توسط حمدالله مستوفی، در نُزهَت القُلوب، برگردان لِسترانج (Guy Le Strange)، صص. ۱۴۲، ۱۷۸؛

 

-نَهرِ بُست، توسط مسعودی در مروج‌الذهب.

موضوع : اخبار