اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

در ادامه مباحث افغانستان شناسی به ولایت غور رسیدیم که در ۱۳ سال اخیر از توجه دولت مرکزی به دور مانده است و مسوولان آن با تمام وعده هایی که اشرف غنی و عبدالله در زمان کمپاین انتخاباتی خود دادند، امیدوارند در سایه دولت جدید این حالت از بین برود.

 

هرچند در ماه های اخیر تحرک طالبان و افراد مسلح در ولایت غور کاهش یافته، اما هنوز وجود گروههای مسلح غیر مسوول به عنوان بزرگترین چالش امنیتی این ولایت به طور کامل رفع نشده است؛ ولایت غور یک ولایت کوهستانی است و این زمینه را برای حضور طالبان و دیگر باندهای خرابکار مساعد می‌سازد.

 

توزیع نامتناسب قوای امنیتی از سوی دولت مرکزی نیز بزرگترین مشکل این منطقه می‌باشد و آنچه به ولایت غور اختصاص داده شده است هرگز متناسب با مشکلات امنیتی و ساحه جغرافیایی این ولایت نیست.

 

به هر حال امیدواریم اکنون که رییس جمهور در حال انتصاب والی برای ولایات مختلف کشور است، کسی را به این مقام منصوب کند که مشکلات والی های پیش را نداشته باشد.

 

ولایت غور

 

غور از جمله مناطق مرکزى افغانستان بوده و ولايت عقب مانده محسوب ميشود. موجوديت منار جام از دوره غورى ها قدامت تاريخى آنرا بازتاب ميدهد.

اين ولايت کوهستانى و برفگير از حيث موقعيت جغرافيايى در 31 درجه و 34 دقيقه عرض البلد شمالی و 25 درجه 65 دقيقه طول البلد شرقی موقعیت دارد و 2250 متر از سطح بحر بلند واقع است.

غور درحدود ٤٨٠ کيلو مترى کابل واقع شده و با ولايات هرات، بادغيس، فارياب،سرپُل، باميان، ارزگان، هلمند و فراه سرحد دارد.

مساحت غور به بيش از 38600 هزار کیلو متر مربع میرسد و با داشتن اضافه از٣٦٦ هزار تن نفوس تخمينى و اضافه از ١٩٠٠ قريه در ردیف نزدهمین ولایت کشور قرار گرفته است.

تمام مناطق اين ولایت به علت کوهستانى بودن آن، دارای موسم يکسان نيست.برخی مناطق نهایت سرد ، بعضی مناطق نسبتاً معتدل و قسمتی گرم هم می باشد.

چغچران مرکز غور دارای دو اَقلیم آب و هوا است. جنوب ، شرق و غرب چغچران سرد و برف گیر بوده و غالباُ در موسم زمستان راه های مواصلاتی آن برای پنج ماه برروی ترافیک مسدود مى باشد.

به صورت عموم ساحات مرتفع اين ولايت برفگير و نهايت سرد بوده و ساحات هموار آن نسبتاً گرم است.

ولسوالى ها:

ولايت غور داراى ١٠ واحد ادارى بوده و مرکز آن شهر چغچران است.

ولسوالى هاى آنرا تیوره ، تولک ،ساغر، پسابند، دولینه ،شهرک، دولتیار، چهار سده و لعل وسر جنگل تشکيل ميدهد.

اکثريت ساکنين ولايت غور به زبان درى تکلم مى کنند و در کنار آن مردم لعل و سرجنگل که با ولايت باميان همسرحد است به زبان هزارگى صحبت مى نمايند.

آب بند ها:

در غور آب بند وجود ندارد، اما سه درياى مشهور بنام هاى هريرود، فراه رود و مرغاب از آن ميگذرد.

قرار است که يک بند بزرگ آب در منطقه گرماب مربوط چغچران بر فراز درياى هريرود اعمار شود که نه تنها مشکل بى برقى را حل خواهد کرد، بلکه هزاران هکتار زمين نيز آبيارى خواهد شد.

آبدات تاریخی :

 

زمانى که از آثار تاريخى سخن گفته مى شود، موجوديت منار جام به ذهن خطور ميکند.

منار جام در ٦٠ کیلو متری شمالشرق ولسوالی شهرک در قریه موسوم به جام موقعيت دارد.

اين منار از طرف يونسکو (سازمان فرهنگى ملل متحد)، منحيث يکى از آثارجهان ىشناخته شده است.

منار جام در زمان سلطنت غياث الدين غورى در سال ١٢٠٢ ميلادى (دوره غورى ها) بنا يافته است، که بعد از منار قطب دهلى (هندوستان)، دومين منار از لحاظ بزرگى و معمارى قديمه بوده و از جمله شاهکارهاى نادر جهان محسوب ميشود.

همچنان آثار تاريخى به دست آمده از منطقه كشک کهنه درولسوالى دولت يار ولايت غور، دوره بودايى ها (قرون٢-٥ ميلادى) را انعکاس ميدهد.

كشک بهار نيز ساحه تاريخى درولسوالى دولتيار است و آثار به دست آمده از جمله ظروف گلى، قدامت سه هزارسال قبل از اسلام را نشان ميدهد.

در ولسوالى تولک آبده تاريخى “قلعه ملک عنتر” مربوط دوره غورى ها نيز وجود دارد.اين قلعه، مرکز بزرگ غورى ها بود و در وقت حمله چنگيز تصرف شده نتوانست.

درين ولسوالى ، يک منطقه تاريخى ديگر به نام گاوکُش نيز وجود دارد که سکه هاى طلا با نوشتار و عکس هاى مخصوص به دست آمده ،دوره تاريخى غورى ها را انعکاس ميدهد.

غورى ها از (قرون ١٢ الى١٣ميلادى) حکمروايى داشتند.

قلعه ضحاک نيز يکى از مناطق تاريخى در حومه شهر چغچران است که گفته ميشود قدامت آن، نظر به آثار به دست آمده، به هفت هزار سال قبل بر ميگردد.

قرار بررسى رياست اطلاعات و فرهنگ غور ، حدود يکصد محل تاريخى در غور ثبت شده؛ اما نياز است که کار بيشترى صورت بگيرد تا همه مناطق تاريخى تثبيت شوند.

 

موزيم:

 

در ولايت غور موزيم وجود ندارد و آثار تاريخى بدست آمده به موزيم کابل انتقال ميگردد.

فعلاً چند اثر تاريخى در رياست اطلاعات وفرهنگ غور نگهدارى ميشود و در نظر است که يک موزيم درين رياست ساخته شود.

در يک دهه گذشته صد ها قلم اثر تاريخى به شمول مجسمه، ظروف سفالى و سکه هاى طلا از ساحات مختلف اين ولايت بدست آمده است.

در سال هاى گذشته مردم غور شکايت داشتند که افراد مسلح غير قانونى در ساحات تاريخى حفريات نموده و آثار بدست آمده را به ايران و پاکستان قاچاق مى کنند.

مطابق ماده نهم فصل اول قانون اساسى کشور، معادن و ساير ذخاير زيرزمينى وآثار باستانى، ملکيت دولت است و حفاظت از ملکيتهاى دولت و نوع استفاده درست از ذخاير طبيعى و ساير ملکيت هاى عامه، از طريق قانون تنظيم ميشود.

 

مشاهیر:

 

ولایت غور علاوه بر سلاطین گذشته در بخش شعرا وادبا نیز یک ولایت غنی بوده که میتوان از استاد غلام حیدر یگانه ومهاج السراج نام برد که آثار زیادی از اشعارشتم را به چاپ رسانده اند .

غور در دامان خود شعرا و نويسندگان معاصر را نيز پرورانده است که مى توان از مستمند غوری ، عبدالقادر امامى غوری، نبى ساقى، فضل فايق ، محمد رسول فگار، سيد على مشفق و على عالمى کرمانى ياد کرد .

 

رسانه ها :

 

غور از جمله ولاياتى است که در بخش رسانه يى در يک دهه اخير پيشرفت نموده است.

درين ولایت فرهنگخير و فرهنگ دوست رسانه های چاپی به نام های ماهنامه 21 ، فیروز کوه،   شنسب، سام، مجله صدای غور ، پیام شهروند ، فکر نو، اندیشه جوان، اراده مردم و … فعالیت دارد.

یک رادیو تلویزیون دولتی،یک رادیوی خصوصی و15 نشریه فعال شامل ماهنامه وهفته نامه وجود دارد.

اما تنها نشرات تلویزیون ملی فعال است . این رادیو تلویزیون در سال ١٣٨٥ به فعالیت آغاز کرده وفقط در شبها نشرات کابل را ریلی میکند.

يک راديوى خصوصى بنام صداى عدالت نيز فعاليت دارد.اما با وجود پيشرفت در عرصه رسانه يى، هيچ روزنامه يى وجود ندارد و در بخش زنان نيز رسانه سمعى و يا چاپى به چشم نمى خورد.

 

معارف :

در ولايت غور بيش از ٨٠٠ مکتب وجود دارد که ١٨٠ باب آن اناث ، ١٥ باب مختلط و بقيه ذکور مى باشد.

در اين مکاتب در مجموع اضافه از٢٠٠ هزار شاگرد به شمول حدود ٧٠ هزار دختر توسط ٤٤٠٠ معلم تدريس ميشوند.

از جمله اين مکاتب صرف 15 آن تعمير داشته و 36 مکتب ديگر تحت کار است، اما ساير مکاتب فاقد تعمير بوده و شاگردان در فضاى باز، زير خيمه ها و مساجد و مدارس درس ميخوانند.

دو انستيتيوت تخنیکی، شش دارالمعلمين ، دولیسه زراعت، 17 مدرسه ودارالعلوم، 105 مکتب خانگی و 90 مکتب مشارکت جهانی ویک درالحفاظ نيز در ولايت غور وجود دارد .

موسسه تحصیلات عالی ، در سال 1391 تاسيس شده و در آن 260محصل به شمول ٤٥ دختر در بخش های ریاضی ،فزیک ،کمپیوتر ،انگلیسی کيميا وبیولوژی و زراعت، مصروف تحصيل اند.

 

صنعت :

 

صنايع دستى در ولايت غور مطلق مخصوص زنان است.

آنها با دستان ظريف خود قالين، گليم، نمد، برک و چپک را که از پشم حيوان( بز و گوسفند) ساخته ميشود، تهيه ميکنند.

زنان غور در دوختن لباس هاى محلى مانند پيرهن، چپن، چادر و کلاه زنانه و مردانه از گلاباتون و نخ نيز مهارت دارند.

قالينچه هاى ولسوالى تولک شهرت به سزايى دارد. در اين نوع قالينچه ها تصاوير سلاطين غور و منار جام نيز نقش داده مى شود.

مردان وسايل کار مانند بيل، کلند و کرند مى سازند. از کرند براى جمع آورى هيزم استفاده ميشود.

يکى از صنايع قديمه و عجيب اين سرزمين ، ساختن خرقه است که از نمد و چوب تهيه ميگردد و در برابر سردى مقاومت دارد.

اين نوع خرقه ها به حيث خانه مسکونى در برخى ساحات غور به شمول منطقه الله يار مرکز آن ولايت به کار گرفته ميشود.

اين خرقه ها شکل دايروى داشته و قيمت آن نظر به کيفيت و طول آن فرق ميکند.

اشخاص سرمايه دار ازين نوع خرقه ها استفاده ميکنند و قيمت آن تا يکصد هزار افغانى نيز ميرسد.

 

زراعت:

 

غور یکی از ولایات زراعتى بوده و بيشتر اقتصاد مردم آنرا زراعت تشکيل ميدهد.

عمده ترین محصولات زراعتی آن شامل گندم، جو جواری، کچالو پیاز ومیوه خشک آن چهارمغز وحبوبات مانند باقلى، مُشنگ، لوبيا وماش میباشد.

مالداری نیز یکی از مواردی است که مردم از طریق آن امرار معیشت مى کنند ومحصولات حیوانی آنرا   قروت، پشم وپوست تشکيل ميدهد.

اکثر مناطق اين ولايت سرد سير و برفگير بوده، اما مناطق شمال چغچران دارای آب و هوای معتدل و قسمتی اعظم از مناطق توسط درختان میوه دار پوشیده میباشد. مناطق غلمین و مرغاب چغچران شامل مناطق گرمتر است و دره های مختلف مرغاب از فیض دریای مرغاب سر سبز و پر میوه است و حتی مکاتب و مدارس مرغاب بر خلاف سائر مناطق غور از طرف زمستان فعال است.

اما مناطق جنوب و غرب چغچران بیشتر از ساير مناطق برای کشت للمی و نگهداری حیوانات مساعد است ،چون بیشتر تپه های خالی دارد .

 

ورزش:

 

ورزش در ولايت غور در يک دهه اخير رشد قابل ملاحظه اى نموده و اکنون ٢٠ فدراسيون ورزشى درين ولايت فعاليت دارد.

اين فدراسيون ها را فوتبال، واليبال، تکواندو ،بسکتبال، وشوو، کانگفو، تکواندو، کاراته، کيک بُکس، کورش( کشتى چپنکى)، پرورش اندام، اتلتيک خفيفه( دوش با پرتاب گلوله)، هندبال، شطرنج، سنوکر، کبدى، بزکشى در بخش مردان تشکيل ميدهد.

در مجموع هزاران جوان دراين فدراسيون ها مصروف ورزش هستند.

چند سالون و يک ستديوم ورزشى نيز در چغچران در چند سال اخير ايجاد گرديده و قرار است که ميدان سبز نيز در اين استديوم در سالجارى ١٣٩٢ ساخته شود. ساخت يک جمنازيوم براى طبقه اناث نيز زير کار است.

طبقه اناث در بخشهاى فوتبال، واليبال، تکواندو و بسکتبال اشتغال داشته و تعداد آنها به بيش از ٢٠٠ تن ميرسد.

بازى کرکت از سه سال بدينسو در غور نيز رايج شده است.

اما بُزکشى، بازى عنعنوى از گذشته هاى دور بدينسو در آن ولايت وجود دارد و در محافل خوشى و روز هاى ملى بازى ميشود.

جالب تر اينکه يک زن بنام صابره چند سال قبل به حيث يک چاپ انداز ماهر در بازى بز کشى سهم ميگرفت، اما حالا از اين بازى دست کشيده و به حيث کارمند محبس زنانه ولسوالى چهارسده ولايت غور وظيفه دارد.

موضوع : اخبار