اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

در ادامه مباحث افغانستان شناسی به ولایت غور رسیدیم که در ۱۳ سال اخیر از توجه دولت مرکزی به دور مانده است و مسوولان آن با تمام وعده هایی که اشرف غنی و عبدالله در زمان کمپاین انتخاباتی خود دادند، امیدوارند در سایه دولت جدید این حالت از بین برود.

 

هرچند در ماه های اخیر تحرک طالبان و افراد مسلح در ولایت غور کاهش یافته، اما هنوز وجود گروههای مسلح غیر مسوول به عنوان بزرگترین چالش امنیتی این ولایت به طور کامل رفع نشده است؛ ولایت غور یک ولایت کوهستانی است و این زمینه را برای حضور طالبان و دیگر باندهای خرابکار مساعد می‌سازد.

 

توزیع نامتناسب قوای امنیتی از سوی دولت مرکزی نیز بزرگترین مشکل این منطقه می‌باشد و آنچه به ولایت غور اختصاص داده شده است هرگز متناسب با مشکلات امنیتی و ساحه جغرافیایی این ولایت نیست.

 

به هر حال امیدواریم اکنون که رییس جمهور در حال انتصاب والی برای ولایات مختلف کشور است، کسی را به این مقام منصوب کند که مشکلات والی های پیش را نداشته باشد.

 

ولایت غور

 

غور از جمله مناطق مرکزى افغانستان بوده و ولایت عقب مانده محسوب میشود. موجودیت منار جام از دوره غورى ها قدامت تاریخى آنرا بازتاب میدهد.

این ولایت کوهستانى و برفگیر از حیث موقعیت جغرافیایى در ۳۱ درجه و ۳۴ دقیقه عرض البلد شمالی و ۲۵ درجه ۶۵ دقیقه طول البلد شرقی موقعیت دارد و ۲۲۵۰ متر از سطح بحر بلند واقع است.

غور درحدود ۴٨٠ کیلو مترى کابل واقع شده و با ولایات هرات، بادغیس، فاریاب،سرپُل، بامیان، ارزگان، هلمند و فراه سرحد دارد.

مساحت غور به بیش از ۳۸۶۰۰ هزار کیلو متر مربع میرسد و با داشتن اضافه از٣۶۶ هزار تن نفوس تخمینى و اضافه از ١٩٠٠ قریه در ردیف نزدهمین ولایت کشور قرار گرفته است.

تمام مناطق این ولایت به علت کوهستانى بودن آن، دارای موسم یکسان نیست.برخی مناطق نهایت سرد ، بعضی مناطق نسبتاً معتدل و قسمتی گرم هم می باشد.

چغچران مرکز غور دارای دو اَقلیم آب و هوا است. جنوب ، شرق و غرب چغچران سرد و برف گیر بوده و غالباُ در موسم زمستان راه های مواصلاتی آن برای پنج ماه برروی ترافیک مسدود مى باشد.

به صورت عموم ساحات مرتفع این ولایت برفگیر و نهایت سرد بوده و ساحات هموار آن نسبتاً گرم است.

ولسوالى ها:

ولایت غور داراى ١٠ واحد ادارى بوده و مرکز آن شهر چغچران است.

ولسوالى هاى آنرا تیوره ، تولک ،ساغر، پسابند، دولینه ،شهرک، دولتیار، چهار سده و لعل وسر جنگل تشکیل میدهد.

اکثریت ساکنین ولایت غور به زبان درى تکلم مى کنند و در کنار آن مردم لعل و سرجنگل که با ولایت بامیان همسرحد است به زبان هزارگى صحبت مى نمایند.

آب بند ها:

در غور آب بند وجود ندارد، اما سه دریاى مشهور بنام هاى هریرود، فراه رود و مرغاب از آن میگذرد.

پیشنهاد بعدی:  افغانستان نزديک ترين و امن ترين جاي براي گروه هاي تروريستي

قرار است که یک بند بزرگ آب در منطقه گرماب مربوط چغچران بر فراز دریاى هریرود اعمار شود که نه تنها مشکل بى برقى را حل خواهد کرد، بلکه هزاران هکتار زمین نیز آبیارى خواهد شد.

آبدات تاریخی :

 

زمانى که از آثار تاریخى سخن گفته مى شود، موجودیت منار جام به ذهن خطور میکند.

منار جام در ۶٠ کیلو متری شمالشرق ولسوالی شهرک در قریه موسوم به جام موقعیت دارد.

این منار از طرف یونسکو (سازمان فرهنگى ملل متحد)، منحیث یکى از آثارجهان ىشناخته شده است.

منار جام در زمان سلطنت غیاث الدین غورى در سال ١٢٠٢ میلادى (دوره غورى ها) بنا یافته است، که بعد از منار قطب دهلى (هندوستان)، دومین منار از لحاظ بزرگى و معمارى قدیمه بوده و از جمله شاهکارهاى نادر جهان محسوب میشود.

همچنان آثار تاریخى به دست آمده از منطقه کشک کهنه درولسوالى دولت یار ولایت غور، دوره بودایى ها (قرون٢-۵ میلادى) را انعکاس میدهد.

کشک بهار نیز ساحه تاریخى درولسوالى دولتیار است و آثار به دست آمده از جمله ظروف گلى، قدامت سه هزارسال قبل از اسلام را نشان میدهد.

در ولسوالى تولک آبده تاریخى “قلعه ملک عنتر” مربوط دوره غورى ها نیز وجود دارد.این قلعه، مرکز بزرگ غورى ها بود و در وقت حمله چنگیز تصرف شده نتوانست.

درین ولسوالى ، یک منطقه تاریخى دیگر به نام گاوکُش نیز وجود دارد که سکه هاى طلا با نوشتار و عکس هاى مخصوص به دست آمده ،دوره تاریخى غورى ها را انعکاس میدهد.

غورى ها از (قرون ١٢ الى١٣میلادى) حکمروایى داشتند.

قلعه ضحاک نیز یکى از مناطق تاریخى در حومه شهر چغچران است که گفته میشود قدامت آن، نظر به آثار به دست آمده، به هفت هزار سال قبل بر میگردد.

قرار بررسى ریاست اطلاعات و فرهنگ غور ، حدود یکصد محل تاریخى در غور ثبت شده؛ اما نیاز است که کار بیشترى صورت بگیرد تا همه مناطق تاریخى تثبیت شوند.

 

موزیم:

 

در ولایت غور موزیم وجود ندارد و آثار تاریخى بدست آمده به موزیم کابل انتقال میگردد.

فعلاً چند اثر تاریخى در ریاست اطلاعات وفرهنگ غور نگهدارى میشود و در نظر است که یک موزیم درین ریاست ساخته شود.

در یک دهه گذشته صد ها قلم اثر تاریخى به شمول مجسمه، ظروف سفالى و سکه هاى طلا از ساحات مختلف این ولایت بدست آمده است.

در سال هاى گذشته مردم غور شکایت داشتند که افراد مسلح غیر قانونى در ساحات تاریخى حفریات نموده و آثار بدست آمده را به ایران و پاکستان قاچاق مى کنند.

مطابق ماده نهم فصل اول قانون اساسى کشور، معادن و سایر ذخایر زیرزمینى وآثار باستانى، ملکیت دولت است و حفاظت از ملکیتهاى دولت و نوع استفاده درست از ذخایر طبیعى و سایر ملکیت هاى عامه، از طریق قانون تنظیم میشود.

 

مشاهیر:

 

ولایت غور علاوه بر سلاطین گذشته در بخش شعرا وادبا نیز یک ولایت غنی بوده که میتوان از استاد غلام حیدر یگانه ومهاج السراج نام برد که آثار زیادی از اشعارشتم را به چاپ رسانده اند .

پیشنهاد بعدی:  عبدالله با گلویی پُر عقده، خبر از آینده داد

غور در دامان خود شعرا و نویسندگان معاصر را نیز پرورانده است که مى توان از مستمند غوری ، عبدالقادر امامى غوری، نبى ساقى، فضل فایق ، محمد رسول فگار، سید على مشفق و على عالمى کرمانى یاد کرد .

 

رسانه ها :

 

غور از جمله ولایاتى است که در بخش رسانه یى در یک دهه اخیر پیشرفت نموده است.

درین ولایت فرهنگخیر و فرهنگ دوست رسانه های چاپی به نام های ماهنامه ۲۱ ، فیروز کوه،   شنسب، سام، مجله صدای غور ، پیام شهروند ، فکر نو، اندیشه جوان، اراده مردم و … فعالیت دارد.

یک رادیو تلویزیون دولتی،یک رادیوی خصوصی و۱۵ نشریه فعال شامل ماهنامه وهفته نامه وجود دارد.

اما تنها نشرات تلویزیون ملی فعال است . این رادیو تلویزیون در سال ١٣٨۵ به فعالیت آغاز کرده وفقط در شبها نشرات کابل را ریلی میکند.

یک رادیوى خصوصى بنام صداى عدالت نیز فعالیت دارد.اما با وجود پیشرفت در عرصه رسانه یى، هیچ روزنامه یى وجود ندارد و در بخش زنان نیز رسانه سمعى و یا چاپى به چشم نمى خورد.

 

معارف :

در ولایت غور بیش از ٨٠٠ مکتب وجود دارد که ١٨٠ باب آن اناث ، ١۵ باب مختلط و بقیه ذکور مى باشد.

در این مکاتب در مجموع اضافه از٢٠٠ هزار شاگرد به شمول حدود ٧٠ هزار دختر توسط ۴۴٠٠ معلم تدریس میشوند.

از جمله این مکاتب صرف ۱۵ آن تعمیر داشته و ۳۶ مکتب دیگر تحت کار است، اما سایر مکاتب فاقد تعمیر بوده و شاگردان در فضاى باز، زیر خیمه ها و مساجد و مدارس درس میخوانند.

دو انستیتیوت تخنیکی، شش دارالمعلمین ، دولیسه زراعت، ۱۷ مدرسه ودارالعلوم، ۱۰۵ مکتب خانگی و ۹۰ مکتب مشارکت جهانی ویک درالحفاظ نیز در ولایت غور وجود دارد .

موسسه تحصیلات عالی ، در سال ۱۳۹۱ تاسیس شده و در آن ۲۶۰محصل به شمول ۴۵ دختر در بخش های ریاضی ،فزیک ،کمپیوتر ،انگلیسی کیمیا وبیولوژی و زراعت، مصروف تحصیل اند.

 

صنعت :

 

صنایع دستى در ولایت غور مطلق مخصوص زنان است.

آنها با دستان ظریف خود قالین، گلیم، نمد، برک و چپک را که از پشم حیوان( بز و گوسفند) ساخته میشود، تهیه میکنند.

زنان غور در دوختن لباس هاى محلى مانند پیرهن، چپن، چادر و کلاه زنانه و مردانه از گلاباتون و نخ نیز مهارت دارند.

قالینچه هاى ولسوالى تولک شهرت به سزایى دارد. در این نوع قالینچه ها تصاویر سلاطین غور و منار جام نیز نقش داده مى شود.

مردان وسایل کار مانند بیل، کلند و کرند مى سازند. از کرند براى جمع آورى هیزم استفاده میشود.

یکى از صنایع قدیمه و عجیب این سرزمین ، ساختن خرقه است که از نمد و چوب تهیه میگردد و در برابر سردى مقاومت دارد.

پیشنهاد بعدی:  رویارویی نسل نو با رهبران سنتی پوسیده

این نوع خرقه ها به حیث خانه مسکونى در برخى ساحات غور به شمول منطقه الله یار مرکز آن ولایت به کار گرفته میشود.

این خرقه ها شکل دایروى داشته و قیمت آن نظر به کیفیت و طول آن فرق میکند.

اشخاص سرمایه دار ازین نوع خرقه ها استفاده میکنند و قیمت آن تا یکصد هزار افغانى نیز میرسد.

 

زراعت:

 

غور یکی از ولایات زراعتى بوده و بیشتر اقتصاد مردم آنرا زراعت تشکیل میدهد.

عمده ترین محصولات زراعتی آن شامل گندم، جو جواری، کچالو پیاز ومیوه خشک آن چهارمغز وحبوبات مانند باقلى، مُشنگ، لوبیا وماش میباشد.

مالداری نیز یکی از مواردی است که مردم از طریق آن امرار معیشت مى کنند ومحصولات حیوانی آنرا   قروت، پشم وپوست تشکیل میدهد.

اکثر مناطق این ولایت سرد سیر و برفگیر بوده، اما مناطق شمال چغچران دارای آب و هوای معتدل و قسمتی اعظم از مناطق توسط درختان میوه دار پوشیده میباشد. مناطق غلمین و مرغاب چغچران شامل مناطق گرمتر است و دره های مختلف مرغاب از فیض دریای مرغاب سر سبز و پر میوه است و حتی مکاتب و مدارس مرغاب بر خلاف سائر مناطق غور از طرف زمستان فعال است.

اما مناطق جنوب و غرب چغچران بیشتر از سایر مناطق برای کشت للمی و نگهداری حیوانات مساعد است ،چون بیشتر تپه های خالی دارد .

 

ورزش:

 

ورزش در ولایت غور در یک دهه اخیر رشد قابل ملاحظه اى نموده و اکنون ٢٠ فدراسیون ورزشى درین ولایت فعالیت دارد.

این فدراسیون ها را فوتبال، والیبال، تکواندو ،بسکتبال، وشوو، کانگفو، تکواندو، کاراته، کیک بُکس، کورش( کشتى چپنکى)، پرورش اندام، اتلتیک خفیفه( دوش با پرتاب گلوله)، هندبال، شطرنج، سنوکر، کبدى، بزکشى در بخش مردان تشکیل میدهد.

در مجموع هزاران جوان دراین فدراسیون ها مصروف ورزش هستند.

چند سالون و یک ستدیوم ورزشى نیز در چغچران در چند سال اخیر ایجاد گردیده و قرار است که میدان سبز نیز در این استدیوم در سالجارى ١٣٩٢ ساخته شود. ساخت یک جمنازیوم براى طبقه اناث نیز زیر کار است.

طبقه اناث در بخشهاى فوتبال، والیبال، تکواندو و بسکتبال اشتغال داشته و تعداد آنها به بیش از ٢٠٠ تن میرسد.

بازى کرکت از سه سال بدینسو در غور نیز رایج شده است.

اما بُزکشى، بازى عنعنوى از گذشته هاى دور بدینسو در آن ولایت وجود دارد و در محافل خوشى و روز هاى ملى بازى میشود.

جالب تر اینکه یک زن بنام صابره چند سال قبل به حیث یک چاپ انداز ماهر در بازى بز کشى سهم میگرفت، اما حالا از این بازى دست کشیده و به حیث کارمند محبس زنانه ولسوالى چهارسده ولایت غور وظیفه دارد.

موضوع : اخبار