اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

در حالی که دو هفته بیشتر به نشست ولز انگلیس باقی نمانده است تا هنوز نتیجه ی انتخابات افغانستان مشخص نشده است. از سوی دیگر حکومت افغانستان یک بار دیگر بر تعهد درازمدت جامعه جهانی در قبال افغانستان تاکید کرد، به این معنا که افغانستان تا سال های بعد همچنان نیازمند کمک های بیرونی و تعمیم روابط مناسب با جامعه جهانی است. فرصت ها و مشکلات پیش رو برای ایجاد روابط مناسب با جهان چیست؟ حکومت آینده با کمک جهان و یا بدون کمک جهان با چه سرنوشتی روبرو خواهد بود؟

جعفر مهدوی استاد دانشگاه در برنامه ای رسانه ای گفت: در عصر جهانی شدن هیچ کشوری نمی تواند به عنوان جزیره ی مستقل در معادلات انسانی و تعاملات سیاسی به صورت منفرد و تنها به حیات خود ادامه بدهد. مجرای تعامل با دنیای بیرون هم از طریق سیاست خارجی و با استفاده از ابزار دیپلوماسی امکان دارد. امروزه کشورهای برخوردار از قدرت سیاسی و کشورهای ضعیف از لحاظ سیاسی و اقتصادی به شدت نیازمند تعامل با دنیای بیرون هستند. خصوصاً افغانستان که تا ده سال گذشته در انزوای مطلق سیاسی قرار داشت و در طول یک دهه ی گذشته با استفاده از تحولاتی که در سطح منطقه و جهان بوجود آمد در کانون توجه و تمرکز قدرت های جهانی و منطقه ای قرار گرفت. حداقل دستاورد حکومت افغانستان در طول ده سال گذشته این بود که از کشوری منزوی که لانه ی تروریزم بود به کشوری در اولویت سیاست خارجی کشورهای منطقه و جهان تبدیل شد.

وی افزود: با توجه به مسایل مهمی همچون انتقال قدرت سیاسی، خروج قوای بین المللی از کشور، فصل جدیدی در حوزه ی سیاست خارجی در پیش است. رییس جمهور بعدی باید یک تغییر اساسی در سیاست خارجی کشور ایجاد کند. بخشی از سیاست انفعالی افغانستان در دهه ی گذشته ناشی از وابستگی مطلق اقتصادی به کشورهای بیرونی و دخالت کشورهای همسایه بوده است. در صورتی که در هفته های آینده بر اساس تفتیش آرا رییس جمهور آینده مشخص شود اولین تجربه ی انتقال قدرت سیاسی در کشور صورت می گیرد که فصل روشنی برای افغانستان خواهد بود.

به باور مهدوی، کشورهای غربی و امریکا بنا بر منافع خود در منطقه با حضور نظامی وسیع و سرازیر کردن کمک های اقتصادی جامعه جهانی درصدد ایجاد تغییرات بنیادین وسیع در افغانستان بودند، اما بعد از گذشت یک دهه به این نتیجه رسیدند که باید از این اولویت بگذرند و اکنون نگاه آنان به این کشور مقطعی است. حزب دموکرات امریکا براحتی اجازه ی جنگ داخلی و فورپاشی نهادهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در افغانستان را تا زمانی که انتخابات ریاست جمهوری امریکا در ۲۰۱۵ انجام شود، نمی دهد.

جعفر مهدوی تصریح کرد: امریکایی ها به این نتیجه رسیدند که بیش از چیزی که می بایست در امور افغانستان دخالت و هزینه کردند ولی نتیجه ی ضعیفی گرفتند. وضعیت انتخاباتی اخیر، بحران و شکاف های سیاسی که روز به روز در حال گسترش است و متاسفانه عدم تغییر جدی در راستای دموکراتیک شدن فرایندهای سیاسی در افغانستان سبب شد تا غرب و امریکا به افغانستان به عنوان پروژه ای موقتی نگاه کنند.
رها کردن افغانستان با توجه به شکنندگی وضعیت سیاسی و اقتصادی می تواند به مراتب وضعیتی بدتر از عراق را بوجود آورد، بنابراین امریکا سیاستی را در پیش می گیرد که افغانستان به وضعیت عراق تبدیل نشود اما آن را از اولویت های سیاسی خود آن چنان که در یک دهه ی گذشته در قسمت حقوق بشر، تغییر در فرهنگ سیاسی بود، خارج می کند.

وی وضعیت افغانستان را متفاوت از وضعیت دیگر کشورها دانست و گفت: سیاست داخلی این کشور به دلیل وابستگی های سیاسی و اقتصادی به دیگر کشورها تابع سیاست خارجی بوده است، در حالی که در کشورهای توسعه یافته معمولاً سیاست خارجی تابعی از سیاست داخلی و منافع ملی است. وضعیت کنونی افغانستان نشان می دهد که حداقل یک دهه ی دیگر به کمک های جهانی نیازمندیم و سیاست های داخلی ما تابعی از سیاست خارجی کشور خواهد بود. بنابراین کنشگران دستگاه دیپلوماسی، دیپلومات ها، از نقش بسیار مهمی در بهبود روابط کشور ما با جامعه جهانی برخوردار است. متاسفانه در طول یک دهه ی گذشته آنان نتوانسته اند از جایگاه مهم خود در راستای منافع ملی استفاده کنند. حکومت افغانستان به جای این که حکومتی مسوول و پاسخگو باشد به دلیل اقتضای سیاسی و شکاف های سیاسی و اعمال نفوذ رهبران سیاسی و قومی به حکومت سهامی تبدیل شد.

مهدوی با انتقاد از عملکرد دولت در انتخاب دیپلومات خاطرنشان ساخت: تا زمانی که دیپلومات ها بر اساس روابط فامیلی و بدور از تخصص حرفه ای انتخاب شوند، به دلیل اهمیت دستگاه دیپلوماسی در افغانستان و کاهش کمک ها و حمایت های سیاسی در آینده، وضعیت افغانستان بدتر از گذشته خواهد شد. دیپلومات ها علاوه بر تسلط به زبان های مختلف، بر پیشینه ی سیاسی، شرایط تاریخی، پیچیدگی های سیاسی و امنیتی کشورها باید آگاه باشند. همچنین با نگاه به دولت های توسعه یافته، دستگاه سیاست خارجی کشورها به صورت مستقیم و غیرمستقیم وابسته به کمک های فکری و مشورتی مراکز و موسسات مطالعاتی و پژوهشی است. متاسفانه هیچ کدام از این موارد در افغانستان دیده نمی شود.

استاد دانشگاه رییس جمهوری آینده ی افغانستان را با مشکلات بزرگی مواجه دانست و افزود: رییس جمهور آینده خصوصاً در حوزه ی سیاست خارجی با چالش های جدی روبرو است. ایران دارای یکهزار کیلومتر مرز مشترک با ما است و در حال حاضر نیز در حال جدال سیاسی در موضوع برنامه ی هسته ای با امریکا است و نتیجه ی آن نامشخص می باشد. از سوی دیگر پاکستان رویه ی صادقانه ای با دولت و مردم افغانستان ندارد و تلاش می کند افغانستان را وارد بحران های جدی بسازد.
از طرف دیگر کشور ما با مشکلات اقتصادی جدی روبرو است بنابراین تا ده سال دیگر ۸۵ درصد بودجه افغانستان در بخش عادی و انکشافی، به کمک های جامعه جهانی و امریکا وابسته است. بحران های داخلی سیاسی تابعی از سیاست خارجی است که به کشتی به گِل نشسته، تبدیل شده است. رییس جمهور آینده به طور جدی نیاز به بازسازی سیاست خارجی دارد. وی باید بر اساس واقعیت های بیرون و درون کشور، سیاست خارجی را استوار سازد.