اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

بعد از چهارمین دور نشست چهار جانبه گفتگوی صلح میان افغانستان، پاکستان، ایالات متحده آمریکا و چین از گروه های مخالف مسلح دولت دعوت شد تا در گفتگوی رو در رو با حکومت افغانستان شرکت نماید. از میان گروه های متعدد مخالف مسلح دولت اما، حزب اسلامی جواب مثبت داد. چند روز بعد از آن، هیئت حزب اسلامی گلبدین حکمتیار وارد کابل شد. دو طرف به توافق دست یافتند و پیش نویس توافقنامه صلح را تهییه نمودند. در پیش نویس توافقنامه صلح آمده است: بیرون کردن نام رهبر حزب اسلامی از فهرست سیاه سازمان ملل متحد و کشور ‎های دیگر به ویژه ایالات متحده آمریکا، عفو زندانیان حزب اسلامی در چارچوب قانون، جابجایی اعضای حزب در افغانستان، جذب واجدین شرایط اعضای آن در دولت و مشورت با رهبر حزب اسلامی در مورد مسائل ملی. حکومت افغانستان در ۲۹ ثور اعلان نمود که پیش نویس توافقنامه صلح میان حکومت و حزب اسلامی گلبدین حکمتیار تهییه شده است و برای بررسی بیشتر کاپی آن به حکومت و رهبر حزب اسلامی فرستاده شده است.

گفتگوی صلح حکومت با حزب اسلامی اما، بدون واکنش نبوده است. رسانه ‎ها سخن از موضع ضعیف حکومت در گفتگوی با حزب اسلامی سخن به میان آورد. امتیاز ‎ های که حکومت به حزب اسلامی داده است را نشان موضع ضعیف حکومت دانسته بود. بسیاری ها، گفتگوی با حزب اسلامی را سودمند ندانسته و بیان داشته بود که صلح با این حزب تغییری در وضعیت امنیتی افغانستان به وجود نمی آورد. همان طور که در بالا متذکر شدم در پیش نویس توافقنامه صلح آمده است که رهبر حزب اسلامی از فهرست سیاه سازمان ملل متحد و کشورهای دیگر به ویژه ایالات متحده آمریکا بیرون شود. زندانیان حزب اسلامی عفو گردد. در رسانه ‎های کشور نیز این مسئله برجسته شده بود که چرا حکومت با یک جنایتکار جنگی وارد گفتگو می شود و چرا به حقوق قربانیان جنگ را مد نظر قرار نمی دهد. دیروز اما، تعدادی از فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری دست به اعتراض زدند و خواهان بازگذاشتن محاکمه گلبدین حکمتیار شدند. آن ‎ها بیان داشتند که در پیش نویس توافقنامه صلح توجهی به قربانیان جنگ نشده است.

پیشنهاد بعدی:  راه های دستیابی به صلح در افغانستان از دیدگاه واشنگتن پست!

چند نکته در ارتباط با پیش نویس توافقنامه صلح با حزب اسلامی گلبدین حکمتیار قابل ذکر است. با این حال، انتقاد از روند گفتگوی صلح با حکمتیار به معنی آن نیست که روند گفتگوی صلح باید متوقف شود بلکه بدین معنی است که نباید به این حزب سوخته که اکنون رهبر آن نفس های آخر زندگی خود را می کشد امتیاز های زیادی داده شود.

اول؛ اعتراض نهادهای حقوق بشری و قربانیان جنگ برحق است. حکمتیار یکی از افراد جهادی است که بیشترین قربانی را از مردم کابل گرفته است. بیشترین ویرانی را به بار آورده است. از این جهت، لازم است که به حقوق قربانیان جنگ توجه صورت گیرد. حکومت افغانستان صلاحیت آن را ندارد که بدون توجه به خواست های مردم با حزب و گروهی مصالحه نماید که سال ها جزء درد و رنج چیزی به یادگار نگذاشته است. نخبگان سیاسی در رأس قدرت در نهایت نمایندگان مردم است که به جای آن ‎ ها تصمیم می گیرد اما، حق ندارد که حقوق شهروندان و مردم را زیر پا بگذارد. بنابراین، در گفتگوی صلح با حزب اسلامی مردم غایب است. لازم است که به صورت جدی مردم در جریان گفتگوی صلح قرار داده شود و به حقوق آن ها توجه جدی صورت گیرد.

دوم؛ حکومت افغانستان امتیاز های را برای این حزب در نظر گرفته است. این امتیاز ها چند مسئله را می رساند. مهمترین مسئله این است که حکومت موقف کنونی حزب اسلامی گلبدین حکمتیار را در نظر نگرفته است. این حزب اکنون به عنوان یک حزب سوخته به حساب می آید که توان و ظرفیت گذشته خود را ندارد. بنابراین، امتیاز دادن به حزب سوخته به منظور آوردن او در درون حکومت معنی و مفهوم ندارد. از طرف دیگر، آمدن این حزب چیز تغییری در وضعیت کشور به وجود نمی آورد. حتی امدن حزب اسلامی نمی تواند تاکتیک تشویقی به دیگر گروه های مخالف مسلح دولت باشد تا آن ها را تشویق به گفتگو و مصالحه با حکومت نماید.

پیشنهاد بعدی:  احزاب باید وارد سیستم انتخابات شوند

از طرف دیگر، امتیازهای که حکومت افغانستان برای حزب اسلامی در نظر گرفته است نشان از موضع ضعیف حکومت را نشان می دهد. موضع ضعیف حکومت در گفتگوی صلح گروه های دیگر را برای گرفتن امتیاز جسور می سازد. امکان آن وجود دارد که گروه های دیگر امتیاز بیشتر از حکومت بخواهد و یا پیش شرط های را ارائه نماید که حکومت قادر نباشد آن پیش شرط ها را تأمین نماید. بنابراین، حکومت با امتیاز دادن امکان گفتگو با گروه های شورشی دیگر را می بندد و یا دشوار می نماید. بهتر آن است که حکومت از موضع قدرت گفتگو نماید و از تمام گروه های شورشی بخواهد که با گذاشتن اسلحه به حکومت بپیوندد و در قبال آن حکومت از سرکوب و تعقیب آن ها دست بر می دارد.

سوم؛ در پیش نویس گفتگوی صلح با حزب اسلامی آمده است که حکومت ۲۰ هزار عضو این حزب را در افغانستان جابجا می سازد. پرسش این است که آیا اعضای حزب اسلامی از شهروندان افغانستان نیست. آیا آن ها در یکی از ولایات کشور مستقر نیست و دارای زمین و مسکن نمی باشند. اگر چنین است جابجایی اعضای این حزب به چه معنی است؟ به نظر می رسد که پشت دادن این امتیاز ها طرح های سیاسی نهفته است. حکومت با این جابجایی در صدد آن است تا جغرافیای جنگ را تغییر دهد. در غیر آن معنی ندارد که به شهروندانی که سال ها در برابر مردم جنگیده ‎اند و از مردم قربانی گرفته ‎اند زمین و مسکن بدهد. شاید بتوان گفت که یکی از مهمترین مسئله در کنار خارج کردن رهبر حزب اسلامی از لیست سیاه جابجایی اعضای این حزب است. هیچ انسان عاقل نمی پذیرد که شهروندان کشور با وجود داشتن زمین و خانه در یکی از ولایات کشور از سوی حکومت مسکن داده شود صرف به این خاطر که سال ها از مردم قربانی گرفته است و سهم در ویرانی کشور داشته است. بنابراین، لازم است که حکومت در این مورد به صورت جدی بازنگری نماید و نهاد های مدنی نگذارد که حکومت چنین امتیازی بدون دلیل را به حکومت اسلامی بدهد.

پیشنهاد بعدی:  کبوترِ سفیدِ صلح تبدیل به کلاغِ شوم شده است!

در پایان این نوشتار باید متذکر شوم که قربانیان جنگ افغانستان حق دارد که از روند گفتگوی صلح با حزب اسلامی با خبر باشد. بداند که حقوق آن ها در گفتگوی صلح لحاظ شده است یا خیر. در عین حال، حکومت باید از موضع قدرت سخن بگوید. دادن امتیازها گفتگو با گروه های دیگر را دشوار می سازد. ما ضرورت به امتیاز دادن به هیچ یک از گروه های شورشی نیستیم. این گروه های شورشی است که باید حساب پس بدهد و پاسخ گوید که چرا برای سال های متمادی از مردم قربانی گرفته اند و افغانستان را ویران نمودند.

موضوع : اخبار