اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

جنجالها و کشمکش های انتخاباتی اگرچه این روزها رو به پایان است و امید می رود طی چند روز آینده رئیس جمهور جدید قدرت را بدست بگیرد. اما هر دو تیم رقیب و رهبران آن نباید فراموش کند که عملکرد آنان به شمول حکومت و کمسیون انتخاباتی خسارت های جبران نا پذیری را بر پیکر ضعیف و ناتوان اقتصادی جامعه وارد کرده است. مردم بیشترین آسیب را از این ناحیه متحمل شده اند و روز گذشته وزیر مالیه اعلام کرد طولانی شدن روند انتخابات در افغانستان بیش از ۵ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور صدمه زده و در حدود ۶ میلیارد دلار سرمایه شخصی مردم نیز از این کشور خارج شده است. او افزود که این ضرر اقتصادی تاثیرات طولانی مدت خود را حتی بعد از انتخابات نیز خواهد داشت و کاهش تاثیرات این زیان اقتصادی مدت زیادی را در بر خواهد گرفت. طبیعی است که در صورت طولانی تر شدن روند انتخابات و عدم اعلام نتایج آن، افغانستان دچار بحران مالی خواهد شد.

ما در حالی شاهد چالش های عظیم اقتصادی در کشوریم که اقتصاد زیر بنا و بنیاد امنیت و ثبات هر کشوری است. در افغانستان بدلیل بی توجهی به این مقوله مهم به رغم پرداخت هزینه های کلان جانی و مالی امنیت و ثبات تامین نشده است. رویکردهای صرفا نظامی در افغانستان باعث شد که علاوه بر غفلت از جنبه های حیاتی دیگر امنیت در کشور، نه امنیت کامل تامین گردد و نه افغانستان بتواند افق روشنی را در بلند مدت برای تامین امنیت خود داشته باشد. اکنون ارتش افغانستان و سایر نهادهای امنیتی این کشور به شدت وابسته به کمک های خارجی است و عدم توجه به زیر ساختهای اقتصادی افغانستان باعث شده است که دولت افغانتسان به لحاظ مالی توان تامین ارتش و پلیس خود را در بلند مدت نداشته باشد.

بنا براین؛ این نگرانی اکنون کاملا بجا و درست است که تداوم جنجالهای انتخاباتی می تواند خسارت های جبران ناپذیری را بر اقتصاد مردم و کشور داشته باشد. خلاء اقتصادي که بوجود می آید در دراز مدت نمی تواند توسط ماليه‌دهند‌گان كشورهاي خارجي پرساخته شود. بلکه بخش اعظم اين خلاء را بايد سكتور خصوصي، عوايد داخلي و سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي، پر سازد. طبق گذارشها و آمارهای بانك جهاني دولت كابل پس از خروج نيروهاي خارجي حداقل توانايي پرداخت معاشات نيروهاي امنيتي خود را ندارد. واقعیت های موجود در افغانستان نشان می دهد که تداوم کشمکش ها و نزاع های سیاسی نه تنها کمکی به روند ثبات و امنیت در این کشور نمی تواند بلکه چه بسا پایه های حاکمیت و نظام فعلی این کشور را متزلزل تر ساخته و  با خطرات جدی مواجه خواهد ساخت. از این رو بایسته است که دو تیم و کمسیون انتخابات بویژه مقامات حکومت بدنبال یافتن مناسب ترین راه حل ها برای برون رفت از شرائط دشوار کنونی این کشور باشد.

روشن است که در صورت تداوم جنجالها کمک های خارجی نیز قطع خواهد شد زیرا کمک کنندگان نیز از افغانستان نا امید خواهند شد و ادامه همکاری های شان را بی نتیحه خواهند دانست. متاسفانه دراین سالها بجای آنکه بیشترین توجهات به تقویت زیر ساخت های اقتصادی افغانستان معطوف می بود تا ازاین رهگذر زمینه های کاهش وابستگی های افغانستان فراهم می شد و این وضعیت خود به بهبود امنیت نیز کمک فراوان می کرد همچنان تمرکز بیشتر روی جنگ و نظامی گری درافغانستان بوده است. این درحالیست که افغانستان نیازمند ارتش نیرومند و مجهز است اما با این وضعیت معیشت و اقتصاد مردم و دولت افغانستان تامین چنین ارتشی خارج از توان این کشور است.

متاسفانه در یک دهه گذشته از ظرفیت های اقتصادی افغانستان هیچ گونه بهره برداری مناسبی صورت نگرفته است. دولت نتوانسته از امکانات بهره برداری مناسب نماید و وجود فساد  در ادارات کشور نیز بر هجم مشکلات  افزوده است.  در چند سال گذشته کشور از میزان مناسب رشد اقتصادی در جهان بر خوردار نبوده است. اگر دراین سالها تنها بخش کوچک از ملیارد ها دالر هزینه های نظامی درافغانستان در بخش های غیر نظامی هزینه می شد و سرمایه گذاریهای کلانی در افغانستان صورت می گرفت ما اکنون شاهد این وضعیت نمی بودیم. بایسته است تا دیر نشده تشکیل دهندگان دولت وحدت ملی به فکر جلب و جذب سرمایه گذاری های کلان و اصلاح روش ها و راهبردها در افغانستان باشند که تا در فردای بدون حضور خارجی ها دراین کشور نهادهای امنیتی این کشور دچار مشکل نگردد و افغانستان با بحران های تازه تر درگیر نگردد.

وزیر مالیه افغانستان می گوید دولت درآمد مورد نیاز را در صورت تداوم بحران انتخاباتی نخواهد داشت تا حقوق کارمندانش را بپردازد و درصورتی‌که دولت قادر به پرداخت حقوق کارمندانش نباشد، بحران جدی در کشور شکل خواهد گرفت.وزیر مالیه همچنین هشدار می‌دهد، در صورت طولانی شدن روند انتخابات، دولت مجبور خواهد شد، حقوق کارمندان دولت را کاهش دهد و برخی از کارمندان را نیز از وظایف شان برکنار کند. این درحالیست که طولانی شدن انتخابات باعث کاهش درآمدهای مالیاتی این کشور شده  و در آمدها 25 در صد کاهش یافته است. متاسفانه وابستگی بودجه افغانستان به کمک‌های بین‌المللی باعث شده که این بودجه همواره شکننده و آسیب پذیر باشد.

اشتباه مهم این بود که در طول سیزده سال گذشته همواره بر رویکردهای نظامی در پایان دادن به جنگ طولانی و ویرانگر دراین کشور تاکید شده است. دراین سالها ده ها ملیارد دالر هزینه های مالی این جنگ بر کشورهای مختلف و دولت افغانستان تحمیل شده است در کنار آن هزاران کشته و مجروح نیز از تبعات این جنگ برای افغانستان و سایر کشورهای درگیر مسائل افغانستان بوده است ولی نتایج این جنگ پر هزینه ده ساله آنگونه نیست که جامعه جهانی یا دولت افغانستان در پی آن بودند.

واقعيت هاي ملموس زندگي مردم افغانستان به خوبي نشان مي دهد كه عمق فقر در افغانستان به چه اندازه است. عامل اصلی این فقر مضاعف در افغانستان دولت این کشور است زیرا اگر دولت افغانستان در این سالها مانع از حیف و میل شدن کمک های جهانی به این کشور می شد و این كمکها در بخش زیرساخت‌ها و اجرای طرح‌های اقتصادی هزینه می گردید اکنون شاهد گسترش فقر در كشور نمی بودیم. دولت اگر حتی یک درصد قابل توجه از این كمك‌ها را در زمینه پیشبرد اهداف رفاهی و اقتصادی مردم و ایجاد زیرساخت‌های مهم و بازسازی مناطق تخریب شده صرف می نمود اکنون وضعیت اقتصاد و معیشت در افغانستان به مراتب بهتر از این بود. اما دولت در واقع از گسترش فقر در افغانستان جلوگیری نتوانسته است بدون شك اين اهداف اگرتحقق می یافت دست آرود هاي مهمي براي دولت و مردم افغانستان بود. در آن صورت توسعه اقتصادي كشور و بالا رفتن عايدات مردم خود بخود زمينه های جذب جوانان اين كشور به گروه هاي مسلح مخالف و تبهكار را از بين مي برد و در نبود نيروي لازم آنان نمي توانستند ده سال به تخريب و ايجاد ناامني هاي بيشتر در كشور ادامه دهند.

ريشه مشكلاتي مانند جنگ و فساد را در کشورما مي توان به فقر موجود نسبت داد اما برای عبور از آن چه راهکاری را میتوان ارائه داد؟ در این سالها ملیارد ها دالر پول به افغانستان سرازیر شد و اگر این مبالغ در یکی کشور های توسعه یافته هزینه می شد مشکلی بسیاری از شهروندادن این کشور ها حل می شد شاید مشکل شهروندانی چندین برابر شهروندان کنونی کشور ما. اما با این حال این کمک ها گرهی از مشکل فقر در این سرزمین نگشود. بنا بر اين صرف سرمايه و پول نمي تواند به از بين بردن پديده فقر موثر باشد مگر اينكه نحوه هزينه شدن ها شفاف روشن و عادلانه باشد و اين نياز مند عزم و اراده جدی رهبران آینده افغانستان است که بايد كاملا در نحوه هزينه شدن كمك ها و گردانندگان اصلي پروژه ها و برنامه ها تعییرات و اصلاحات جدی بوجود بیاورد. در غیر این صورت مانند یک دهه گذشته کمک ها حیف و میل خواهد شد.