اخبار
مطالب اخیر
مطالب محبوب
عضویت در خبرنامه

با وارد کردن ایمیل در کادر زیر و ثبت آن مشترک خبرنامه وب سایت افغان لرن خواهید شد و از آخرین مطالب سایت بهره مند می شوید

توجه داشته باشيد بعد از وارد کردن ايميل خود و ثبت آن، ميبايست ايميل خود را تاييد نمایید

اما اهداف اساسی این سازمان: ارتقای سطح زندگی، تأمین اشتغال کامل در کشورهای عضو، توسعه تولید و تجارت و بهره ‌وری بهینه از منابع جهانی، دستیابی به توسعه پایدار با بهره‌برداری بهینه از منابع، حفظ محیط زیست، افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از رشد تجارت بین‌المللی.

 

در آخرین روزهای هفته گذشته، افغانستان در دهمین نشست وزیران عضو سازمان تجارت جهانى، عضویت کامل این سازمان را به دست آورد. بر بنیاد گزارش ها در نشستی که از ‌۲۴ تا ۲۷ قوس در شهر نایروبى، پایتخت کنیا برگزار شده بود، از افغانستان هیئتى بلند‌پایه به ریاست معاون اول ریاست اجرایى حکومت نمایندگی می نمود. افغانستان پیش از این عضو ناظر این سازمان بود و یازده سال پیش درخواست براى عضویت کامل در سازمان تجارتى جهان را داده بود، و سرانجام به تاریخ ۲۶ قوس سال روان عضویت کامل این سازمان را به دست آورد. مقامات رسمی عضویت کامل افغانستان را در این سازمان را تصمیمی تاریخى خوانده و گفته اند که عضویت افغانستان در سازمان تجارت جهانی، به رشد سرمایه‌گذاری ‌کشور کمک خواهد نمود و با فراهم‌شدن زمینه کار برای مردم ، به‌خصوص زنان و جوانان، می‌توان از گسترش تروریسم در ‌کشور جلوگیری کرد. اما آگاهان اقتصادی و سیاسی ضمن استقبال کشور از حضور در سازمان های بین المللی و منطقه ای بر پیوستن افغانستان به سازمان تجارت جهانی انتقاد وارد نموده و آن را عملی زود هنگام خوانده اند. به هرروی یکی از بحث های عمده ای که میان آگاهان اقتصادی و سیاسی و حکومت اینک وجود دارد چگونگی و پیامده عضویت افغانستان در سازمان تجارت جهانی است. پرداختن به این موضوع افزون بر این که مسئولیت حکومتگران می باشد برای روشن شدن اذهان عمومی نیز یک ضرورت دانسته می شود.

 

پیش از همه لازم اندک معلوماتی راجع به سازمان تجارت جهانی ارایه گردد. سازمان تجارت جهانی (WTO) (مخفف World Trade Organization) یک سازمان بین‌المللی است؛ که قوانین جهانی تجارت را تنظیم و اختلافات بین اعضا را حل و فصل می‌کند. اعضای سازمان تجارت جهانی کشورهایی هستند که موافقت‌نامه‌های (حدود ۳۰ موافقت‌نامه) این سازمان را امضا کرده‌اند. مقر سازمان تجارت جهانی در ژنو، سویس قرار دارد. اما اهداف اساسی این سازمان: ارتقای سطح زندگی، تأمین اشتغال کامل در کشورهای عضو، توسعه تولید و تجارت و بهره ‌وری بهینه از منابع جهانی، دستیابی به توسعه پایدار با بهره‌برداری بهینه از منابع، حفظ محیط زیست، افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از رشد تجارت بین‌المللی. این سازمان برای پذیرش عضو یا ورود کشورهای که تمایل داشته باشند در مجموعه این سازمان قرار گیرند اصولی را وضع نموده اند که قرار ذیل است: اصل عدم تبعیض و اصل دولت کامله الوداد طبق این اصل، اگر کشوری امتیاز بازرگانی یا تعرفه‌ای را در مورد یکی از کشورهای عضو اعمال نماید، این امتیاز یا تعرفه می‌بایست در مورد تمام شرکای تجاری عضو سازمان تجارت جهانی تعمیم یابد؛ استفاده از محدودیت‌های غیرتعرفه‌ای در تجارت هم چون سهمیه ‌بندی و صدور جواز واردات ممنوع است و کشورها تنها با استفاده از وضع تعرفه‌های گمرکی مجاز اند از صنایع داخلی حمایت نمایند؛ کاهش تعرفه های گمرگی؛ برقراری نظام تعرفه‌های ترجیحی با هدف اعطای امتیازات تجاری به بعضی از فراورده‌های کشورهای در حال توسعه؛ عدم جواز فروش زیر قیمت تمام شده؛ رفتار یکسان کشورها در مورد کالاهای داخلی و وارداتی؛ انجام مشورت در مورد سیاست‌های بازرگانی با دیگر اعضا و حل وفصل اختلافات ناشی از روابط تجاری از طریق مذاکره.

پیشنهاد بعدی:  ایران هم از حضور داعش در منطقه نگران است

 

هرچند سازمان یاد شده جهت ایجاد سهولت در زمینه مبادلات کالاهای اقتصادی را اولویت خود قرار داده است اما این به آن معنا نبوده است که از نیش انتقاد های مخالفین و اقتصاد دانان مصئون مانده باشد. زیرا بر کارکرد و پیامدهای عضویت در این سازمان انتقادهای وارد شده است. به عقیده مخالفان برنامه‌های سازمان تجارت جهانی، این سازمان، تریبونی است که از طریق آن کشورها می‌توانند خواست‌های شرکت‌های خود را به کرسی بنشانند. در این میان هیچ کشوری به اندازه آمریکا در استفاده از سازمان تجارت جهانی برای گشودن بازارهای خارجی و دفاع از صنایع داخلی‌اش فعال نبوده‌است. این سازمان بدون توجه به حقوق کارگران و حفظ محیط زیست، از قدرت خود برای واداشتن کشورها به فسخ سایر موافقت نامه‌ها و لغو قوانین ملی به عنوان بخشی از مسئولیتش استفاده می‌کند، با این استدلال که چنین محدودیت‌هایی موانعی در مقابل تجارت جهانی هستند. هم چنین برخی از اقتصاد دانان معتقد اند که دولت‌های سرمایه داری استعماری در تلاش برای توسعه سلطه خود در زمینه تجارت و مبادله کالا سازمان تجارت جهانی را پدید آورده اند . انتقاد دیگر شان این است که کشورهایی می توانند عضویت در این سازمان را بدست آورند که از نظر اقتصادی در همه زمینه‌های تجاری، تولیدی، و مالی تحت کنترل و نظارت کامل و شامل انحصارات بزرگ و دولت‌های سرمایه داری قرار گیرند.

 

حال این که انتقادهای وارده تا چه اندازه می تواند واقعیت داشته باشد یا این که کدام گزینه و شیوه ای برای مبادلات و فعالیت های اقتصادی در سطح جهانی که توازن و همکاری در بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه وجود داشته باشد، در مرحله اول دیدگاه های بسیار مطرح است و نیز فرصت مناسب را می طلبد که هر دو مورد از گنجایش این نوشته بیرون است. اما در خصوص پیوستن افغانستان به سازمان تجارت جهانی دیدگاه حکومت و بعضی از اقتصاد دانان براین است که شامل شدن افغانستان به این سازمان، منجر به رشد تجارت و اقتصاد افغانستان خواهد شد. به باور آنان عضویت افغانستان در این سازمان در تامین روابط و گسترش روابط تجارتی با اعضای آن ارزش خاصی دارد و راه را برای تجارت جهانی به افغانستان باز می نماید. به گفته این آگاهان به همین دلیل نیز افغانستان در طی سال های اخیر تلاش جدی نموده است که برای عضو شدن در این سازمان، تجارت افغانستان را با معیار های سازمان جهانی تجارت ارتقاء بدهد. به گفته آنان این تلاش ها شامل قانون سرکت ها، قانون علایم تجارتی و سایر قوانین برای بخش تجارت می باشد که تکمیل شده اند و سایر قوانینی که در صدور و ورود کالا ها مورد نیاز می باشد، تکمیل شده است.

پیشنهاد بعدی:  اولویت برای حکومت کدام است؟ طالبان یا مردم؟

 

هم چنین برخی از آگاهان اقتصادی بدین باور هستند که عضویت افغانستان در سازمان جهانی تجارت، یک امتیاز بزرگ محسوب می گردد و در واقع این یک فرصت بزرگ برای تولیدات بیشتر خواهد بود. آنان با درک این موضوع که هنوز تولیدات افغانستان در سطح بسیار بالا قرار ندارد اما شامل شدن این کشور به سازمان جهانی تجارت یک امتیاز خاص به افغانستان است. این کارشناسان تاکید دارند که جهان در حالی یک امیتاز به افغانستان قایل شده است که روسیه سال ها در این راستا تلاش نموده است اما هنوز شامل این سازمان نشده است. زیرا با ورود به این سازمان، سیاست های حمایتی وجود دارد و دسترسی به بازار های تجارتی جهانی فراهم است.

 

در نهایت این که کشورها و قدر‌ت‌ های اقتصادی زیادی وجود دارند که برای عضویت در این سازمان بین ‌المللی تلاش می‌ کنند؛ اما تاکنون موفق نشده اند به این هدف دست پیدا کنند. این خود نشان می ‌دهد که عضویت در این سازمان، از اهمیت به ‌سزایی برخوردار می باشد و یک امتیاز مهم محسوب می ‌شود. بنابراین برای کشوری مانند افغانستان که هنوز مصرف ‌کننده‌ و وارد‌کننده‌‌ صرف است، بدون‌ تردید، عضویت در این سازمان پیام‌ خوبی برای بهبود وضعیت اقتصادی و تجارت و سرمایه‌ ‌گذاری به همراه دارد. زیرا افغانستان از ظرفیت‌ های عظیم اقتصادی برخوردار می باشد. منابع معدنی موجود در کشور که به دلیل سال‌ها جنگ، دست‌ نخورده باقی مانده اند، در سطح بین‌ المللی، نه تنها زبان ‌زدند بلکه بازار بسیار مناسبی را دارند. در صورت استفاده از این ظرفیت عظیم اقتصادی و معدنی و نیز مدیریت درست و سالم اقتصادی و سیاسی بی تردید راه شکوفایی اقتصادی و رفاه اجتماعی برای کشور و مردم ما چندان دشوار و دور از دسترس نخواهد بود. برای رسیدن به این آمال ما نیازمند ایجاد یک استراتژی ملی حمایت از سرمایه ‌‌گذاری، تولید، اشتغال، استخراج معادن و مهم تر از همه‌، حکومتداری خوب و ایجاد و تضمین استقلال ملی در حوزه‌ اقتصادی می باشیم.

پیشنهاد بعدی:  مشکلات نسبت به توانمندی سران بالا است